Szukaj

w serwisie
w aktach prawnych
w ofercie

Informacja prawna

Baza wiedzy prawnej

Korporacje i stowarzyszenia

Zapraszamy do zapoznania się z naszą bogatą ofertą.

LEX OMEGA

więcej

LEX SIGMA

więcej

LEX GAMMA

więcej

Prawo Europejskie

więcej

KOMENTARZE

więcej

Informator Prawno-Gospodarczy

więcej

Polska Bibliografia Prawnicza

więcej

Prawo Miejscowe

więcej

Polecamy

Kodeks pracy. Komentarz

Ustawy towarzyszące z orzecznictwem.
Europejskie prawo pracy z orzecznictwem.
Tom I i II

więcej

Ordynacja podatkowa. Komentarz

więcej

Prawo zamówień publicznych. Komentarz + płyta CD

z płytą CD

więcej

NewsKiK

Newskik Nr 18/2006, 2006-12-19

EUROPEJSKI PRZEGLĄD SĄDOWY

Zapraszamy na bezpłatne seminarium dla prenumeratorów "Europejskiego Przeglądu Sądowego", które odbędzie się w lutym 2007 r. w Sądzie Najwyższym. Szczegółowe informacje już w styczniowym numerze EPS lub pod numerami telefonów (022) 535 83 13, 535 82 00

Klaudiusz Kaleta
szef działu czasopism prawniczych
Wolters Kluwer Polska sp. z o.o.

Europejski Przegląd Sądowy nr 12/2006, Przyszłość ścigania karnego w Europie, Piotr Hofmański

Decydująca teza prezentowanego artykułu Piotra Hofmańskiego jest oparta na stwierdzeniu, że w Unii Europejskiej jest mocny nurt dążący do budowy jednolitego europejskiego systemu walki z przestępczością. To wymaga rewaloryzacji pojęcia "suwerenność", które musi być też rozumiane jako odpowiedzialność za wspólne bezpieczeństwo i wspólna walka przeciw przestępcom.

Zdaniem autora, proces ujednolicenia prawa karnego w wymiarze paneuropejskim, choć w dalszej perspektywie nieunikniony, nie dokona się natychmiast. Etapem pośrednim może być stopniowa "europeizacja" poszczególnych rodzajów przestępstw.

Jak podkreśla jednak Piotr Hofmański warto zbliżać stopniowo systemy krajowe, budować jednolite standardy proceduralne, aby w pewnym momencie płynnie przejść do jednego spójnego kodeksu postępowania karnego i jednego spójnego systemu wymierzania sprawiedliwości w sprawach karnych. Dopiero gdy go wypracujemy, możemy - zdaniem autora - myśleć o zakończeniu dzieła, dzięki któremu zamiast 25 kodeksów karnych otrzymamy jeden, europejski, a postępowanie toczyć się będzie przed europejskimi sądami według europejskiego kodeksu postępowania karnego.

Europejski Przegląd Sądowy nr 12/2006, Orzeczenie ETS jako podstawa wznowienia postępowania podatkowego, Adam Bartosiewicz

Europejski Trybunał Sprawiedliwości stworzył wiele mechanizmów mających zapewniać efektywność prawa wspólnotowego. To przede wszystkim zasada prymatu prawa wspólnotowego w powiązaniu z zasadą bezpośredniego skutku niektórych norm prawa wspólnotowego, zasada wykładni prowspólnotowej oraz zasada odpowiedzialności odszkodowawczej państwa za naruszenie prawa wspólnotowego.

Mimo istnienia i funkcjonowania powyższych mechanizmów zdarzają się jednak specyficzne sytuacje, w których nie sposób zapewnić efektywności prawu wspólnotowemu w sytuacji jego konfliktu z prawem krajowym. Możliwa jest bowiem indywidualna sytuacja, w której zostanie stwierdzona niezgodność przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym, a jednocześnie nie będzie możliwości - w świetle prawa wewnętrznego - do podważenia rozstrzygnięcia opartego na tym zakwestionowanym przepisie wewnętrznym. Przenosząc powyższe na grunt polskich przepisów wewnętrznych dotyczących postępowania administracyjnego (podatkowego) należy stwierdzić, że orzeczenie ETS, formalnie wiążące inter partes, dla pozostałych podmiotów (na których sytuację prawną oddziałuje prawo wspólnotowe będące przedmiotem interpretacji w danym wyroku) stanowi jedynie nową wykładnię prawa. Co prawda, jest to wykładnia o charakterze "urzędowym", jednak pozostaje ona interpretacją prawa.

Adam Bartosiewicz omawia m.in. takie zagadnienia, jak:

- orzeczenie ETS jako wyraźna przesłanka wznowienia postępowania podatkowego,
- decyzje dotyczące stanu zaistniałego przed 1.05.2004 r. a możliwość wznowienia postępowania,
- orzeczenie ETS mogące być przesłanką wznowienia postępowania,
- wznowienie postępowania a ograniczenie skutku retroaktywnego wyroku ETS,
- wznowienie postępowania zakończonego decyzją wydaną po wyroku ETS.

Europejski Przegląd Sądowy nr 12/2006, Charakter prawny aktu o przyznaniu dofinansowania z funduszy strukturalnych UE - glosa do wyroku NSA z 8.06.2006 r. (II GSK 63/06), Łukasz Wosik

Łukasz Wosik komentuje orzeczenie dotyczące istotnego dla procesu wdrażania wspólnotowych programów pomocowych problemu, jakim jest charakter prawny czynności wykonywanych przez organy przyznające pomoc z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej. Pomimo że przedmiotem rozpatrywanego stanu faktycznego było w tym przypadku działanie realizowane w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i Modernizacja Sektora Żywnościowego oraz Rozwój Obszarów Wiejskich", to orzeczenie to może mieć znaczenie dla działań podejmowanych we wszystkich

programach operacyjnych, w których decyzje o przyznaniu środków pochodzących z funduszy strukturalnych są podejmowane przez polskie organy administracyjne.

W ocenie autora należy zgodzić się, co do zasady, z orzeczeniem NSA w kwestii kompetencji sądów administracyjnych do oceny działań podmiotów publicznych podejmowanych w procesie rozdziału środków z funduszy strukturalnych, choć konieczna jest jednak dogłębna analiza kwestii związanych z przedmiotem regulacji wspólnotowych i krajowych aktów prawa w tym zakresie oraz określenie charakteru podmiotów uczestniczących w tym procesie jako organów administracyjnych, a także określenie charakteru prawnego czynności podejmowanych przez te podmioty w procesie przyznawania dofinansowania z funduszy strukturalnych.

PAŃSTWO I PRAWO

Państwo i Prawo nr 12/2006, Odpowiedzialność za naruszenie reżimu prawnego finansów publicznych (nowa koncepcja), Cezary Kosikowski

Przy podejmowaniu decyzji o potrzebie zmiany dotychczasowego modelu odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych należy - zdaniem Cezarego Kosikowskiego - mieć na uwadze jedno: obecny model nie chroni skutecznie finansów publicznych i w obowiązującym kształcie prawnym chronić go nie może. Żeby tę ochronę zapewnić, to przed odpowiedzialnością za naruszenie reżimu finansów publicznych należy wytyczyć cele weryfikacyjne, kompensacyjne, represyjne i prewencyjne. Tym też celom należy podporządkować konstrukcję prawną odpowiedzialności (zakres przedmiotowy i podmiotowy, zasady odpowiedzialności, postępowanie oraz organizację organów ścigania i orzekania). Należy także przewidzieć odpowiedni czas na przygotowanie i wdrożenie nowego modelu w życie.

Przedstawiona przez Cezarego Kosikowskiego propozycja nowego modelu odpowiedzialności finansowej nie obejmuje w związku z tym opisu szczegółowych elementów jego konstrukcji. Jest to bowiem jego zdaniem przedwczesne. Koncepcja ta wymaga bowiem uprzedniej dyskusji i kierunkowej akceptacji. Na tej podstawie może też być doskonalona i dopracowana w szczegółach. Nie ulega też wątpliwości, że dopiero akceptacja samej idei zmiany obecnego modelu odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych czyniłaby aktualną potrzebę opracowania odpowiedniego projektu ustawy i nadania mu biegu legislacyjnego.

Zdaniem Cezarego Kosikowskiego zaprezentowana propozycja nowego spojrzenia na problemy związane z naruszeniem reżimu prawnego finansów publicznych jest w stanie diametralnie zmienić sytuację i zapewnić skuteczną ochronę finansów publicznych.

Państwo i Prawo nr 12/2006, Przesłuchanie na odległość w postępowaniu karnym, Arkadiusz Lach

Nowelizacja z 10.01.2003 r. wprowadziła do kodeksu postępowania karnego kilka zmian wynikających z rozwoju nowoczesnych technologii przetwarzania informacji. Jedną z nich jest art. 177 § 1a regulujący przesłuchanie na odległość, które jest od wielu lat stosowane w innych krajach, przede wszystkim do przesłuchiwania dzieci oraz świadków przebywających za granicą. Poza kodeksem postępowania karnego możliwość takiego przesłuchania dają także inne akty prawne.

Przesłuchanie na odległość jest niewątpliwie szansą usprawnienia postępowania karnego, warto więc z niej korzystać i stworzyć warunki do przesłuchania w tej formie. Co ciekawe, praktyka pokazuje, że przesłuchanie na odległość jest często prowadzone nawet w sprawach, gdzie mniejsze byłyby koszty osobistego stawiennictwa zainteresowanej osoby.

Zdaniem Arkadiusza Lacha przesłuchiwania na odległość na pewno nie należy się obawiać. Jeżeli zostanie ono właściwie zaplanowane i przeprowadzone, można będzie odeprzeć wszelkie zarzuty naruszenia zasad procesowych.

Autor zastanawia się, jak takie przesłuchanie powinno przebiegać. Ponieważ sposoby przesłuchania świadka anonimowego zostały już szerzej opisane w polskiej literaturze, Arkadiusz Lach skupia się na przesłuchaniu na odległość dokonywanym w ramach krajowej pomocy prawnej i przesłuchaniu na odległość w ramach międzynarodowej pomocy prawnej.

Państwo i Prawo nr 12/2006, Kierunki harmonizacji prawa kontraktowego państw członkowskich UE, Karolina Kudrycka

Koncepcja harmonizacji prawa kontraktowego stała się przedmiotem zainteresowania instytucji wspólnotowych w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. Miało to miejsce w szczególności za sprawą Parlamentu Europejskiego, który w rezolucjach z 1989 i 1994 r. zwrócił uwagę na potrzebę harmonizacji prawa zobowiązań w celu osiągnięcia pełnej realizacji rynku wewnętrznego.

Karolina Kudrycka prezentuje i omawia cztery pierwotnie zaproponowane przez Komisję Europejską kierunki harmonizacji prawa zobowiązań, ich cechy charakterystyczne oraz reakcje, jakie metody te budzą nie tylko u teoretyków, ale również praktyków prawa - w przedsiębiorstwach europejskich, organizacjach ochrony konsumenta oraz w rządach państw członkowskich. Pierwsza zaproponowana przez Komisję Europejską opcja harmonizacji prawa zobowiązań zakłada powstrzymanie się przez organy Wspólnoty przed wszelkimi legislacyjnymi czynnościami harmonizującymi. Oznacza to przede wszystkim, iż proces harmonizacji pozostawiony zostaje rozwojowi rynku wewnętrznego.

Drugą metodą harmonizacji jest sformułowanie wspólnych zasad prawa przez popieranie rozwoju badań porównawczych prawa państw członkowskich oraz zachęcanie do współpracy między prawnikami i naukowcami akademickimi. Kolejny kierunek harmonizacji prawa prywatnego polega na doskonaleniu i unowocześnianiu istniejącego ustawodawstwa wspólnotowego. Oznacza to, że jakość aktów prawnych wydanych przez Wspólnotę Europejską powinna zostać poprawiona przez ujednolicenie terminologii, wypełnienie luk oraz uproszczenie znajdujących się w aktach regulacji

Czwarta, zaproponowana przez Komisję Europejską, koncepcja polega na stworzeniu całkowicie nowego aktu prawnego ujednolicającego prawo kontraktowe we Wspólnocie. Komisja sugeruje zatem przygotowanie ogólnego tekstu zawierającego podstawowe zagadnienia z prawa zobowiązań oraz postanowienia regulujące poszczególne kontrakty.

Karolina Kudrycka - oprócz omówienia poszczególnych wariantów zaproponowanych przez Komisję Europejską - analizuje też pięcioletnią ewolucję tych kierunków, poczynając od pierwszych ogólnych propozycji Komisji z 2001 r., kończąc zaś na ostatnich, bardziej konkretnych projektach.

Państwo i Prawo nr 12/2006, Warunki zastosowania art. 387 k.p.k. - glosa do wyroku SN z 19.10.2004 r. (II KK 279/04), Dariusz Jagiełło

Dariusz Jagiełło prezentuje aprobującą glosę do wyroku, w którym SN orzekł, że "w myśl przepisu art. 387 § 2 k.p.k. uwzględnienie przez sąd wniosku oskarżonego o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie określonej kary lub środka karnego bez przeprowadzenia postępowania dowodowego jest możliwe tylko wtedy, gdy nie budzi wątpliwości nie tylko zasadnicza kwestia sprawstwa czynu przez określoną osobę, ale wszelkie te okoliczności, które są istotne dla ustaleń o odpowiedzialności karnej sprawcy, w tym dla właściwej oceny prawnej czynu będącego przedmiotem osądu". Autor zachęca też do szerszego spojrzenia na poruszone w uzasadnieniu zagadnienia, jak i - pośrednio - na problem nieadekwatnej wykładni wskazanej normy prawnej, dokonywanej przez sądy I instancji.

Państwo i Prawo nr 12/2006, Dopuszczalność cofnięcia bez uzasadnienia, przed rozpoczęciem rozprawy, wniosku złożonego do TK - art. 31 i 39 ustawy o TK - glosa do postanowienia TK z 21.09.2006 r. (K 39/05), Przemysław Mikłaszewicz

Poprzednio urzędujący Rzecznik Praw Obywatelskich złożył do Trybunału Konstytucyjnego wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją art. 148 § 2 k.k. w brzmieniu nadanym nowelizacją z 27.07.2005 r. Przepis ten przewiduje dla kwalifikowanego typu zbrodni zabójstwa karę 25 lat pozbawienia wolności albo karę dożywotniego pozbawienia wolności. W wyniku nowelizacji wyłączono możliwość orzeczenia kary pozbawienia wolności na czas nie krótszy od lat 12. We wniosku RPO podniósł zarzut formalny (niezgodność ustawy z art. 118 ust. 1 i art. 119 ust. 1 i 2 Konstytucji) oraz zarzut naruszenia zasady sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy i konstytucyjnego prawa do sądu (art. 10 w zw. z art. 175 ust. 1 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji).

Glosa Przemysława Mikłaszewicza pomija kwestie dotyczące przedstawionych zarzutów. Jej zasadniczym przedmiotem jest analiza czynności procesowej RPO - wycofania w postępowaniu przed TK wniosku o zbadanie zgodności z Konstytucją aktu normatywnego.

Prezes TK wyznaczył bowiem w niniejszej sprawie termin rozprawy na dzień 10.10.2006 r., zaś obecnie urzędujący RPO wycofał wniosek pismem procesowym z 19.09.2006 r., które wpłynęło do TK w tym samym dniu. Pismo zawierało oświadczenie o wycofaniu wniosku z powołaniem się na art. 31 ust. 2 ustawy o TK, bez uzasadnienia tej czynności procesowej. W konsekwencji TK wydał w tym samym dniu na posiedzeniu niejawnym postanowienie o umorzeniu postępowania uznając, że cofnięcie wniosku przez RPO przed rozpoczęciem rozprawy zawsze powoduje konieczność umorzenia postępowania i jest wiążące dla TK (art. 39 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 31 ust. 2 ustawy o TK).

PRAWO FINANSOWE, PRAWO PODATKOWE, PRAWO BILANSOWE

Przegląd Podatkowy nr 12/2006, Zmiany w konstrukcji podatku od spadku i darowizn, Leonard Etel, Grzegorz Liszewski

- Jakie zmiany w zakresie przedmiotu opodatkowania przewiduje nowelizacja ustawy o podatku od spadków i darowizn?
- Które podmioty zobowiązane są do zapłacenia podatku od spadków i darowizn?
- Jakie warunki należy spełnić, aby skorzystać z tzw. ulgi mieszkaniowej?

Przegląd Podatkowy nr 12/2006, Międzynarodowe konwencje podatkowe a unikanie opodatkowania (2), Kazimierz Bany

- Czy krajowe przepisy przeciwdziałające unikaniu opodatkowania są sprzeczne z konwencjami podatkowymi?
- Jakie skutki wywierają normy dotyczące spółek kontrolowanych przez osoby zagraniczne (Controlled Foreign Corporation rules)?
- Jakie trzy rodzaje ograniczeń odnośnie krajowych systemów preferencyjnych wprowadzają zmiany do Komentarza do MK OECD?

Przegląd Podatkowy nr 12/2006, Drugostronna korekta cen transferowych, Mariusz Gumola

- Od spełnienia jakich przesłanek uzależnione jest dokonanie korekty drugostronnej przez naczelnika urzędu skarbowego?
- W jakim trybie można dokonać korekty drugostronnej?
- Jakie są skutki wydania decyzji w sprawie korekty drugostronnej?

Przegląd Podatkowy nr 12/2006, Zasady prowadzenia ksiąg przez doradcę podatkowego w świetle jego obowiązków i odpowiedzialności, Adam Mariański

- Jakie czynności wchodzą w zakres doradztwa podatkowego?
- Jakie obowiązki spoczywają na doradcy w związku z prowadzeniem przezeń ksiąg podatkowych?
- Kiedy doradca podatkowy nie ponosi odpowiedzialności za wadliwość albo nierzetelność zaewidencjonowanych dokumentów księgowych podatnika?
- Co może uczynić doradca podatkowy w sytuacji, gdy podatnik wykaże szkodę wynikającą z działania lub zaniechania doradcy?

PRAWO HANDLOWE, PRAWO CYWILNE

Przegląd Prawa Handlowego nr 12/2006, Przedmiot działalności spółki zagranicznej i jej oddziału, Jacek Napierała

Pretekstem do napisania tego artykułu stał się dla Jacka Napierały wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-453/04 innoventiv Limited. Został on wydany po rozpoznaniu wniosku Sądu Krajowego (Landgericht) w Berlinie o udzielenie na podstawie art. 234 TWE odpowiedzi na pytanie prawne, czy "jest zgodne ze swobodą przedsiębiorczości spółek wyrażoną w artykułach 43 i 48 TWE, że wpis do rejestru handlowego oddziału założonego w Republice Federalnej Niemiec przez spółkę kapitałową z siedzibą w Wielkiej Brytanii uzależniony jest od wpłaty zaliczki, obliczanej na podstawie przewidywanych kosztów opublikowania przedmiotu działalności spółki, tak jak jest on opisany w stosownych postanowieniach Memorandum of Association?".

Zdaniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wymóg zaliczki, która odzwierciedla jedynie rzeczywiste koszty administracyjne ogłoszenia zgodnego z XI dyrektywą nie stanowi ograniczenia swobody przedsiębiorczości, ponieważ nie zakazuje, nie ogranicza ani nie zmniejsza atrakcyjności korzystania z tej swobody.

W toku wywodu autor dochodzi do przekonania, że uzasadnienie głównej tezy Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości jest w pełni przekonujące. ETS stwierdził jednak m.in., że § 13b ust. 3 HGB w związku z § 10 ust. 1 GmbH znajduje zastosowanie zarówno do spółek krajowych, jak i zagranicznych, a - jak podkreśla Jacek Napierała - ETS w tym miejscu dokonał interpretacji prawa krajowego i to wbrew swej słusznej wcześniejszej tezie, w której podkreślił, że właściwość Trybunału jest ograniczona do badania jedynie przepisów prawa wspólnotowego. Wykładnia ta nie jest więc wiążąca dla sądów i innych organów stosujących przepisy HGB.

Przegląd Prawa Handlowego nr 12/2006, Status cywilnoprawny głównego oddziału zagranicznego zakładu ubezpieczeń, Krzysztof J. Matuszyk

Współczesna działalność ubezpieczeniowa coraz częściej przybiera charakter transgraniczny. Powoduje to z jednej strony potrzebę tworzenia adekwatnych standardów ponad- i międzynarodowych, a z drugiej konieczność wprowadzania przystających do tej rzeczywistości regulacji w ustawodawstwach krajowych. W poszczególnych państwach formy prowadzenia takiej działalności mają swoją własną specyfikę. Stosowne unormowania zawiera również w tej kwestii prawo polskie. Celem artykułu Krzysztofa J. Matuszyka jest ustalenie, czy główny oddział zagranicznego zakładu ubezpieczeń może być uznany za jednostkę organizacyjną, o której mowa w art. 331k.c., a jeśli tak, to jakie płyną z tego konsekwencje?

Autor definiuje pojęcie głównego oddziału zagranicznego zakładu ubezpieczeń i określa charakter prawny oddziału jako podstawy tej definicji. Analizuje również zdolność prawną głównego oddziału zagranicznego zakładu ubezpieczeń, koncentrując się przede wszystkim na problematyce organów oraz siedziby głównego oddziału zagranicznego zakładu ubezpieczeń oraz mechanizmie jego odpowiedzialności za zobowiązania.

Przegląd Prawa Handlowego nr 12/2006, Pojęcie utworu w prawie autorskim - potrzeba głębokich zmian, Damian Flisak

Artykuł 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych uznaje, że "przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażania (utwór)".

Przyczynkiem do napisania artykułu stał się dla autora wyrok Sądu Najwyższego z 25.01.2005 r., w którym uznał on możliwość objęcia ochroną prawnoautorską tarczowych liczników kalorii oraz podręcznych liczników cholesterolu dołączanych do produktów spożywczych. Wyrok ten wpisuje się zresztą w tradycyjnie liberalną linię orzecznictwa polskiego dotyczącego ochrony prawnoautorskiej, bowiem wcześniej judykatura zapewniła ją również np. kolekcjom afiszów, ogłoszeniom, rozkładom kolejowym, książkom kucharskim, wzorom, formularzom, instrukcjom obsługi maszyny czy kompozycjom z kwiatów. Jak podkreśla bowiem autor - jeśli wszystkie wymienione przejawy działalności są uznawane za utwory prawa autorskiego według oceny sędziów orzekających na najwyższym poziomie instancyjnym, to wypada zadać pytanie, co w takim razie za utwór uznane być nie może?

Przegląd Prawa Handlowego nr 12/2006, Pojęcie kupca i przedsiębiorcy w prawie polskim (1918-2005), Andrzej Grzegorz Harla

Pojęcie kupca i pojęcie przedsiębiorcy pojawiło się w prawie polskim już w okresie międzywojennym (1918-1939). Główna różnica między tymi pojęciami polegała na tym, że pojęcie kupca zostało ustawowo zdefiniowane (w kodeksie handlowym z 27.06.1934 r.), a pojęcie przedsiębiorcy nie miało ustawowej definicji. W okresie powojennym kodeks handlowy obowiązywał formalnie do końca 1964 r. Kodeks cywilny z 23.04.1964 r. realizował w płaszczyźnie normatywnej zasadę jedności prawa cywilnego i nie posługiwał się pojęciem będącym odpowiednikiem pojęcia kupca w rozumieniu uchylonego kodeksu handlowego. Ten stan trwał także po przełomie, jaki wprowadziła ustawa z 23.12.1988 r. o działalności gospodarczej (która posłużyła się pojęciem "podmiotu gospodarczego", zastąpionego w 1997 r. pojęciem "przedsiębiorcy"). Dopiero nowela z 14.02.2003 r. wprowadziła do kodeksu cywilnego pojęcie "przedsiębiorcy" i jego ustawową definicję. Artykuł Andrzeja Grzegorza Harli stanowi przekrojowe opracowanie i jest poświęcony problemowi relacji między obu wyżej wymienionymi pojęciami - pojęciem kupca i przedsiębiorcy. Rozważania w nim przeprowadzone nie dotyczą kwestii wyboru modelu prawa prywatnego, tj. modelu z wyodrębnionym formalnie prawem handlowym (dwa kodeksy: cywilny i handlowy) lub modelu bez takiego wyodrębnienia (tylko kodeks cywilny realizujący zasadę jedności prawa cywilnego).

SAMORZĄD TERYTORIALNY

Samorząd Terytorialny nr 12/2006, Bariery i ograniczenia funkcjonowania systemów zarządzania jakością w administracji publicznej, Marek Bugdol

Systemy zarządzania jakością są coraz częściej wdrażane w organach administracji publicznej. W powszechnym przekonaniu służą one uporządkowaniu sfery organizacyjnej, połączeniu czynności znajdujących się w różnych funkcjonalnych komórkach w jeden zintegrowany proces, efektywnemu wykorzystywaniu badań społecznych, zmianie postaw zawodowych pracowników czy docenieniu bezpośrednich relacji z klientami. W wielu jednak przypadkach poprawne funkcjonowanie systemu napotyka na bariery i ograniczenia, które skutecznie hamują zarówno jego bieżące funkcjonowanie, jak i możliwości udoskonalania mechanizmów działania. Jednym z przykładów takich ograniczeń jest moda w urzędach administracji na tworzenie "biur obsługi klienta". Biura te mogą stanowić istotne ogniwo skutecznego systemu zarządzania jakością pod warunkiem jednak powiązania ich funkcjonowania z zasadą, zgodnie z którą klient jest zupełnie zwolniony z jakichkolwiek obowiązków (poza np. złożeniem wniosku o wydanie decyzji), a wszystkie pozostałe czynności wykonywane są przez urzędnika. Podstawowy problem jaki się z tym wiąże wynika z faktu, iż urzędnik nie zawsze ma odpowiednie kompetencje i musi porozumiewać się z pracownikami merytorycznymi. W efekcie zamiast usprawnienia procedury następuje dodatkowe jej przedłużenie.

Finanse Komunalne nr 12/2006, Zwolnienia i wyłączenia w podatku od nieruchomości, Antoni Hanusz

Istotnymi elementami konstrukcyjnymi podatku od nieruchomości są zwolnienia i wyłączenia. Mimo, iż z punktu widzenia podmiotu obciążonego obowiązkiem w podatku od nieruchomości ich znaczenie ekonomiczne jest identyczne to "dystynkcja między nimi nie tylko decyduje o poprawności konstrukcyjnej i spójności systemu dochodów publicznych, ale może mieć także poważne konsekwencje praktyczne. W wielu przypadkach wybór przez ustawodawcę konstrukcji zwolnienia bądź wyłączenia ma bowiem wpływ na proces wykładni i stosowania prawa, gdyż decyduje o określeniu rzeczywistego zakresu podmiotowego i przedmiotowego poszczególnych podatków." Zarówno zwolnienia w podatku od nieruchomości jak i wyłączenia w tym obowiązku ograniczają zakres przedmiotowy tego podatku choć obie instytucje realizują inne zadania. Podstawowym celem wyłączeń podatkowych jest stworzenie możliwości objęcia danego stanu faktycznego lub prawnego obowiązkiem podatkowym w innym podatku lub uznanie, iż pewne nieruchomości nie powinny być obciążone żadnym rodzajem podatku. Zwolnienie podatkowe związane jest z uznaniem określonego zjawiska jako mieszczącego się w kręgu przepisów ustawy regulujących dany podatek. Ze względu pewne okoliczności (np.: wiek emerytalny podatnika lub sposób wykorzystywania przedmiotu podatkowego przez podatnika) ustawodawca przyjmuje jednak potraktowanie tego zjawiska w sposób preferencyjny w stosunku do ogólnych założeń podatku. Poza wskazaniem ogólnych różnic konstrukcyjnych obu instytucji Autor szczegółowo omawia poszczególne zwolnienia i wyłączenia w podatku od nieruchomości.

WYJAŚNIENIA PRAKTYCZNE

Przegląd Podatkowy nr 12/2006, Podatek dochodowy od osób fizycznych. Zatrudnienie w agencji pracy tymczasowej, Iwona Molenda-Detyna

Na okres wakacji podjąłem pracę w agencji pracy tymczasowej. Interesuje mnie, czy z tego tytułu muszę samodzielnie dokonać formalności związanych z rozliczeniem podatku. Proszę zatem o odpowiedź, kto jest zobowiązany do rozliczenia - agencja, pracodawca, u którego faktycznie wykonuję pracę, czy też obowiązek ten spoczywa na mnie, czyli podatniku?

Zasady zatrudniania pracowników przez agencje pracy tymczasowe reguluje ustawa o zatrudnianiu pracowników tymczasowych. Z ustawy tej wynika, że agencja pracy tymczasowej zatrudnia pracowników tymczasowych na podstawie umowy o pracę na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy. Umowa o pracę zawarta miedzy agencją pracy tymczasowej a pracownikiem tymczasowym powinna określać strony umowy, rodzaj umowy i datę zawarcia umowy oraz wskazywać pracodawcę użytkownika i ustalony okres wykonywania na jego rzecz pracy tymczasowej, a także warunki zatrudnienia pracownika tymczasowego w okresie wykonywania pracy na rzecz pracodawcy użytkownika, w szczególności: rodzaj pracy, która ma być powierzona pracownikowi tymczasowemu, czasowy wymiar i miejsce wykonywania pracy, wynagrodzenie oraz termin i sposób jego wypłacania przez agencje pracy tymczasowej. Natomiast, w umowie o pracę zawartej na czas określony strony mogą przewidzieć możliwość wcześniejszego rozwiązania tej umowy przez każdą ze stron. Pracodawcą jest zatem agencja, nie pracodawca-użytkownik.

Z kolei zasady opodatkowania przychodów ze stosunku pracy, jak również obowiązki płatników podatku dochodowego od osób fizycznych reguluje ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: u.p.do.f.).

Powołany akt normatywny stanowi, iż obowiązek poboru zaliczki na podatek od wypłacanych wynagrodzeń spoczywa na płatniku, tj. na pracodawcy, który jednocześnie zobowiązany jest do rocznego rozliczenia pracownika. Zatem w omawianym przypadku zaliczkę pobiera agencja pracy tymczasowej, stosując przy tym zasady określone w art. 32 u.p.do.f.

Jeżeli pracownik przed dniem 10 stycznia roku następującego po roku podatkowym, złoży oświadczenie, sporządzone według ustalonego wzoru (PIT-12), w którym stwierdzi, że:

1) poza dochodami uzyskanymi od płatnika nie uzyskał innych dochodów z wyjątkiem dochodów opodatkowanych w sposób zryczałtowany lub opodatkowanych jedną 19% stawką podatkową,
2) nie korzysta z odliczeń,
3) nie korzysta z możliwości łącznego opodatkowania jego dochodów z dochodami małżonka, bądź nie korzysta z możliwości opodatkowania, przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci (preferencyjne opodatkowanie dochodów określa art. 6 i 6a u.p.d.o.f.),
4) nie zmniejsza podatku na zasadach określonych w art. 27d u.p.d.o.f. (tj. z tytułu wpłat na rzecz organizacji pożytku publicznego),
5) nie ma obowiązku doliczenia kwot uprzednio odliczonych.

Oświadczenie to stanowi upoważnienie dla pracodawcy do rozliczenia podatku za pracownika. W tym przypadku agencja będzie zobowiązana do sporządzenia i przekazania - do końca lutego następującego po roku podatkowym - podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, rocznego obliczenia podatku (PIT-40), które traktuje się na równi z zeznaniem podatkowym.

Jeżeli natomiast pracownik nie złoży takiego oświadczenia, agencja - jako płatnik - jest zobowiązana - w terminie do końca lutego następującego po roku podatkowym - do przekazania podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, imiennej informacji o wysokości uzyskanego w roku podatkowym dochodu (PIT-11). Jeżeli obowiązek poboru zaliczek na podatek przez pracodawców ustał w ciągu roku są oni zobowiązani sporządzić informację PIT-11 i przekazać ją podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, w terminie do dnia 15 miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrana została ostatnia zaliczka. Istotnie zatem agencje pracy tymczasowej są obowiązane do sporządzenia rocznej informacji PIT-11 po zakończeniu każdej umowy okresowej, jak i w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy okresowej.

W przypadku, gdy pracownik otrzyma PIT-11 jest zobowiązany do samodzielnego rozliczenia się z uzyskanych dochodów składając samodzielnie roczne zeznanie podatkowe, do końca kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Gdy w trakcie roku nie uzyskał innych dochodów, lub uzyskał dochody, od których płatnicy pobierali zaliczki na podatek, roczne zeznanie podatkowe składa na formularzu PIT-37. Jeżeli uzyskał dochody, od których samodzielnie odprowadzał podatek, lub otrzymał dochody z tzw. innych źródeł, od których zaliczka nie została pobrana, pracownik do rozliczenia podatku wybiera formularz PIT-36, w którym wykazuje również dochody uzyskane od agencji pracy tymczasowej.

Podstawa prawna:
1) art. 7, 13 ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych (Dz. U. Nr 166, poz. 1608 z późn. zm.).
2) art. 31, 37 ust. 1 i 3, art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.).

Powrót

Szukasz więcej informacji: