Szukaj

w serwisie
w aktach prawnych
w ofercie

Informacja prawna

Baza wiedzy prawnej

Korporacje i stowarzyszenia

Zapraszamy do zapoznania się z naszą bogatą ofertą.

LEX OMEGA

więcej

LEX SIGMA

więcej

LEX GAMMA

więcej

Prawo Europejskie

więcej

KOMENTARZE

więcej

Informator Prawno-Gospodarczy

więcej

Polska Bibliografia Prawnicza

więcej

Prawo Miejscowe

więcej

Polecamy

Kodeks pracy. Komentarz

Ustawy towarzyszące z orzecznictwem.
Europejskie prawo pracy z orzecznictwem.
Tom I i II

więcej

Ordynacja podatkowa. Komentarz

więcej

Prawo zamówień publicznych. Komentarz + płyta CD

z płytą CD

więcej

NewsKiK

Newskik Nr 2/2007, 2007-01-29

PAŃSTWO I PRAWO

Państwo i Prawo nr 1/2007, Stan polskiej dogmatyki prawa karnego w okresie zmian ustrojowych, Tomasz Kaczmarek

Jak podkreśla Tomasz Kaczmarek, dogmatyka prawa karnego - podobnie jak każda inna prawno-dogmatyczna dyscyplina szczegółowa, w swojej pierwotnej, tradycyjnej wersji, ujmując prawo jako system obowiązujących norm prawnych, swoje badania redukowała do analizy samej normy prawnej jako znaczącego zwrotu językowego, wyrażającego powinny wzór zachowania, którego znaczenie da się ustalić w płaszczyźnie językowo-logicznej. Taki sposób uprawiania nauki o normach prawnych, zwany jurysprudencją analityczną, czy jurysprudencją pojęciową, samoograniczał się w swoich zadaniach badawczych, dystansując się programowo od wszelkich rozważań metaprawnych, zwłaszcza odnoszących się do podłoża społecznego norm prawa karnego, traktując je jako "nieprawnicze", bądź w skrajnych wypadkach jako "nienaukowe".

Autor analizuje stan polskiej dogmatyki prawa karnego w okresie zmian ustrojowych i dochodzi do wniosku, że w Polsce oddalamy się obecnie od ideału państwa prawa, obserwując z dnia na dzień jak w języku i myśleniu obecnej władzy poprzez budzenie lęku i poczucia zagrożenia przed niezdefiniowanym "układem" usiłuje się przekształcać prawo w polityczny instrument panowania nad obywatelami, który w rękach rządu przysparzać ma mu siły i sprawności, kosztem należytej dbałości o gwarancje, które by zabezpieczały samych obywateli przed nadużyciami tej władzy. Zapowiedzi upolitycznienia Trybunału Konstytucyjnego, skoncentrowanie pracy resortu sprawiedliwości na działaniach zmierzających w kierunku ograniczenia samorządności i niezawisłości organów wymiaru sprawiedliwości, programowe ignorowanie rozpoznawania rzeczywistych źródeł przestępczości, krzewienie przez polityków niczym nieuzasadnionej wiary w omnipotencję prawa i magiczną siłę zaostrzonych kar w ograniczaniu przestępczości - wpisują się niedobrze w kształtowanie opinii społecznej, budując taką społeczną kulturę prawa zwykłego obywatela i takie jego wyobrażenia o prawie, że gotów będzie on na długo psucie prawa odbierać jako jego naprawianie.

Państwo i Prawo nr 1/2007, Zadośćuczynienie pieniężne ex contractu i przy zbiegu z odpowiedzialnością ex delicto, Mirosław Nestorowicz

Zadośćuczynieniu pieniężnemu za doznaną krzywdę, za szkodę niemajątkową, poświęca się coraz więcej uwagi. Następują liczne zmiany w ustawodawstwie i orzecznictwie wielu państw, zajmuje również stanowisko Europejski Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu, gdy wchodzi w grę stosowanie i wykładnia prawa wspólnotowego. Patrząc też na wokandy sądowe, łatwo zauważyć, że roszczenie o zadośćuczynienie pieniężne dominuje w procesach o ochronę dóbr osobistych w prawie cywilnym i autorskim, i ma istotne znaczenie w procesach odszkodowawczych za uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia. Obok żądania o zasądzenie renty jest to roszczenie najważniejsze, a często jedyne. W prawie polskim brak jest jednego ogólnego przepisu, który pozwalałby sądowi przyznać zadośćuczynienie za szkodę niemajątkową, gdy sąd według swojej oceny uzna to za uzasadnione, niezależnie od podstawy prawnej (kontraktowej czy deliktowej). Może więc przyznać zadośćuczynienie tylko w przypadkach wskazanych w ustawie.

Ewolucja zadośćuczynienia za szkodę niemajątkową jest jednak w Polsce, podobnie jak w wielu innych krajach europejskich, znacząca, co świadczy o realizacji jednej z tendencji nowoczesnego prawa - coraz pełniejszej ochrony jednostki przez przepisy prawa cywilnego. Mirosław Nestorowicz analizuje polskie przepisy i orzecznictwo, porównując je z rozstrzygnięciami zapadłymi w innych państw europejskich. W konkluzji autor opowiada się za zmianą obecnego stanu prawnego, niedopuszczającego zadośćuczynienie pieniężne ex contractu. Jego zdaniem, Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego, która doprowadziła na przestrzeni ostatnich kilku lat do wielu doniosłych nowelizacji kodeksu cywilnego, powinna ten problem rozważyć. Zdaniem Mirosława Nestorowicza, regulacja nie powinna być tak szeroka jak np. w prawie francuskim, jednak powinna obejmować szkody na osobie i naruszenie innych dóbr osobistych. Wskazuje on możliwe zabiegi legislacyjne, dzięki którym można by osiągnąć zamierzony cel. Cel, który byłby spójny z założeniami prawa wspólnotowego, które dąży do pełnego naprawienia szkody i harmonizacji ustawodawstw państw Unii Europejskiej.

Państwo i Prawo nr 1/2007, Przyczyny odmowy publikacji ogłoszenia lub reklamy w świetle art. 36 prawa prasowego, Roman Trzaskowski

Zgodnie z art. 36 ust. 1 prawa prasowego "prasa może zamieszczać odpłatne ogłoszenia i reklamy", które jednak - w myśl ust. 2 - "nie mogą być sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego". Stosownie natomiast do art. 36 ust. 4 "wydawca i redaktor mają prawo odmówić zamieszczenia ogłoszenia i reklamy, jeżeli ich treść lub forma jest sprzeczna z linią programową bądź charakterem publikacji".

W doktrynie zdaje się przeważać pogląd, że kształt przywołanych przepisów przesądza, iż redaktor pisma lub wydawca mogą odmówić publikacji ogłoszenia lub reklamy tylko w czterech przypadkach:
- po pierwsze, gdy są one sprzeczne z prawem,
- po drugie, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego,
- po trzecie, sprzeczne z linią programową,
- po czwarte, sprzeczne z charakterem pisma.

Próby poszerzenia katalogu dopuszczalnych przyczyn odmowy, np. o sytuację, w której reklamę chciałby opublikować konkurent, pozostają odosobnione.

Wykładnia literalna art. 36 rzeczywiście sugeruje, iż ustawodawca obciążył prasę obowiązkiem kontraktowania, gdyby bowiem zakładał, że wydawca i redaktor mają pełną swobodę decyzji odnośnie do zawarcia umowy, wówczas art. 36 ust. 4 prawa prasowego stanowiłby superfluum ustawowe. Roman Trzaskowski ma jednak poważne wątpliwości, czy sugestia ta nie jest zbyt daleko idąca. Przedstawia więc argumenty, które nie pozwalają na wyciągnięcie aż tak daleko idących wniosków.

Państwo i Prawo nr 1/2007, Pojęcie "szczególnie bliski stosunek osobisty" w rozumieniu art. 185 k.p.k.) - glosa do postanowienia z 22.02.2006 (III KK 222/05), Ryszarda A. Stefański

W glosowanym przez Ryszarda A. Stefańskiego postanowieniu, Sąd Najwyższy dokonał wykładni zawartej w art. 185 k.p.k. przesłanki zwolnienia świadka od złożenia zeznania, a mianowicie "szczególnie bliskiego stosunku osobistego" stwierdzając, że "szczególnie bliski stosunek osobisty (art. 185 k.p.k.) może wynikać np. z faktu posiadania wspólnego dziecka przez osobę składającą zeznania i podejrzanego bądź oskarżonego". Zdaniem glosatora postanowienie zasługuje na aprobatę, lecz wyartykułowana teza wymaga szerszego uzasadnienia.

PRAWO FINANSOWE, PRAWO PODATKOWE, PRAWO BILANSOWE

Przegląd Podatkowy nr 1/2007, Skutki podatkowe programu opcji transgranicznej (2), Michał Zdyb

- Z jaką definicja prawa opcji mamy do czynienia na gruncie MK OECD?
- Jakie koszty ponosi emitent w związku z programem opcji?
- W jakim momencie mogą być opodatkowane dochody z opcji?
- Z czego może wynikać wielokrotne opodatkowanie dochodów z opcji i jak zapobiega się temu zjawisku?

Przegląd Podatkowy nr 1/2007, Zmiany w kontroli skarbowej, Jarosław Wowra

- Jaki-zgodnie z nowelizacją ustawy o kontroli skarbowej- jest zakres przedmiotowy tej kontroli?
- W jakim terminie podatnik może dokonać korekty sporządzonej deklaracji podatkowej w zakresie objętym postępowaniem kontrolnym?
- Czy zasada subsydiarności ogranicza działalność organów kontroli skarbowej w zakresie wywiadu skarbowego?
- Czym charakteryzuje się przesyłka nadzorowana?

PRAWO HANDLOWE, PRAWO CYWILNE

Przegląd Prawa Handlowego nr 1/2007, Udzielanie zamówień publicznych w trybie powtarzalnego przetargu elektronicznego - dynamiczny sposób dokonywania zakupów, Ryszard Szostak

Procedury udzielania zamówień publicznych uzupełniono ostatnio o rozwiązania umożliwiające szersze wykorzystanie instrumentów handlu elektronicznego. Jednym z nich jest tzw. dynamiczny system zakupów, który z czasem przyczyni się zapewne do znacznego usprawnienia zamówień z zakresu bieżącego zaopatrzenia jednostek sektora publicznego i obniżenia wydatków na te zamówienia. Funkcjonuje on w oparciu o nietypowe sprzężenie kilku konstrukcji prawnych kształtujących wielostronną więź przedkontraktową z wyłącznym zastosowaniem elektronicznego przekazu oświadczeń woli i informacji. Ryszard Szostak opisuje i analizuje podstawowe elementy konstrukcyjne tego nowego sposobu kontraktowania.

Przegląd Prawa Handlowego nr 1/2007, Kierunki zmian ustawodawstwa UNCITRAL o międzynarodowym arbitrażu handlowym, Andrzej Szumański

Międzynarodowy arbitraż handlowy regulują w znaczącym zakresie normy soft law przygotowywane przez UNICITRAL. W 2006 r. organizacja ta zmieniła ustawę modelową o międzynarodowym arbitrażu handlowym z 1985 r., a także rozpoczęła prace nad zmianą regulaminu arbitrażowego z roku 1976. Andrzej Szumański analizuje dokonane w tym zakresie zmiany oraz omawia kolejne, projektowane zmiany dotyczące tych norm. Ponadto stawia sobie za cel wywołanie dyskusji polskiego środowiska arbitrażowego na temat zakresu oraz treści zmian regulaminu arbitrażowego UNICITRAL.

WYJAŚNIENIA PRAKTYCZNE

Przegląd Podatkowy nr 1/2007, Możliwość odliczenia podatku VAT od potrąconych kwot i odprowadzonych zaliczek oraz całej wpłaty z tytułu przekroczenia przez dostawce mleka swojej kwoty referencyjnej, Michał Szczypiór

Jesteśmy Spółdzielnia Mleczarską, która zobowiązana jest na mocy art. 33 ust. 4 i art. 36 ust. 5 ustawy o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (dalej: u.o.r.m.p.), do potrącania rolnikom zaliczek na opłatę i przekazywania ich do Agencji Rynku Rolnego (dalej: ARR), a także po zakończeniu roku kwotowego, opłaty całkowitej z tytułu przekroczenia przez rolnika indywidualnej kwoty referencyjnej.( z góry nota bene ustalonej indywidualnie dla każdego z rolników). Wydaje nam się, że takich sytuacjach działamy jako pośrednicy między samym rolnikiem a ARR. Jeśli okaże się, ze rolnik przekroczy indywidualną kwotę referencyjną, zobowiązani jesteśmy do potrącenia zaliczki, w określonej kwocie za każdy kilogram mleka dostarczonego ponad ustaloną dla danego rolnika kwotę referencyjną. Tak potrąconą kwotę, przekazujemy do ARR. Po zamknięciu roku referencyjnego, zgodnie z art. 36 ust. 5 u.o.r.m.p. zobowiązani jesteśmy do potrącenia i odprowadzenia do ARR całej opłaty z tytułu przekroczenia kwoty referencyjnej. W związku z podejmowanymi czynnościami mamy wątpliwość: czy przysługuje nam prawo do zwiększenia podatku naliczonego od kwot potrąconych i odprowadzonych zaliczek oraz całej opłaty z tytułu przekroczenia przez dostawcę mleka swojej kwoty referencyjnej? Naszym zdaniem, takie uprawnienie nam przysługuje, a obniżenie podatku powinno nastąpić w miesiącu dokonania takiego potrącenia. Prosimy o wskazanie, czy nasze stanowisko w sprawie jest prawidłowe?

Mając na uwadze zaprezentowany stan faktyczny, niestety należy uznać, że nie macie Państwo racji. Przede wszystkim wskazać należy, że ogólne normy dotyczące uprawnienia podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zostały zawarte w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT). Zgodnie z nim, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT. Przy czym należy zwrócić uwagę, że kwotę podatku naliczonego stanowi, w myśl art. 86 ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT z zastrzeżeniem ust. 3-7, zryczałtowany zwrot podatku o którym mowa w art. 116 ust. 6 ustawy o VAT. Zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 ustawy o VAT, w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem, że:

1) nabycie produktów rolnych jest związane z dostawą opodatkowaną a także
2) zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż w terminie 14 dnia, licząc od dnia zakupu, za wyjątkiem sytuacji gdy rolnik zawarł umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne określającą dłuższy termin płatności,
3) w dokumencie potwierdzającym dokonanie zapłaty zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej nabycie produktów rolnych.

Jednocześnie należy zauważyć, że drugi warunek (art. 86 ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT) dotyczy tej części zapłaty, która stanowi różnicę między kwotą należności za dostarczone produkty rolne a kwotą należności za towary i usługi dostarczone rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę tych produktów rolnych (art. 116 ust. 8 ustawy o VAT). Zgodnie z art. 116 ust. 9 ustawy o VAT, przez należności za towary i usługi dostarczane rolnikowi ryczałtowemu rozumie się również potrącenia z tytułu spłat rat pożyczek i zaliczek udzielanych rolnikowi ryczałtowemu dostarczającemu produkty rolne, dokonane przez podatnika nabywającego te produkty, pod warunkiem, iż:

1) zaliczka została przekazana na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego, a na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikacyjne dokumentu potwierdzającego dokonanie wpłaty;
2) raty i pożyczki wynikają z umów zawartych w formie pisemnej.

Zatem z powyższego wynika, iż wymóg dotyczący realizacji płatności za pośrednictwem rachunku bankowego nie dotyczy sytuacji, gdy należności z tytułu dostaw produktów rolnych przez rolnika ryczałtowego zostają skompensowane z należnościami nabywcy tych produktów. Samo pojęcie należności za towary i usługi dostarczane rolnikowi ryczałtowemu obejmuje także potrącenia z tytułu spłat rat pożyczek i zaliczek udzielanych rolnikowi ryczałtowemu dostarczającemu produkty rolne, przy zachowaniu warunków art. 116 ust. 9 ustawy o VAT. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy o VAT, rolnikowi ryczałtowemu dokonującemu dostawy produktów rolnych dla podatnika podatku, który rozlicza ten podatek, przysługuje zwrot podatku z tytułu nabywania niektórych środków produkcji dla rolnictwa, opodatkowanych tym podatkiem. Przy czym kwota zryczałtowanego zwrotu podatku wypłacana jest rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę tych produktów. Stawka takiego zryczałtowanego zwrotu podatku wynosi 5% kwoty należnej z tytułu dostawy produktów rolnych pomniejszonej o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku (art. 115 ust. 2 ustawy o VAT). Dodatkowo należy pamiętać, że nie przysługuje zwrot zryczałtowanego zwrotu podatku w części stanowiącej równowartość kwoty potrąconej z należności za dostarczony towar i przekazanej w imieniu rolnika na konto bankowe innego podmiotu.

W przypadku opłat za wprowadzenie do obrotu większej ilości mleka o referencyjnej zawartości tłuszczu, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.o.r.m.p., warunkiem wykonywania działalności w zakresie skupu mleka przez podmiot skupujący jest wpisanie tego podmiotu, na jego wniosek, do prowadzonego przez Prezesa ARR rejestru podmiotów skupujących mleko. Wskazana ustawa nakłada na podmioty skupujące mleko szereg obowiązków. I tak np. podmiot skupujący jest obowiązany do skupu mleka wyłącznie od producentów posiadających indywidualne ilości referencyjne dla dostaw (czyli od tzw. "dostawców hurtowych") oraz do przekazywania do dyrektora oddziału terenowego ARR informacji za poprzedni rok kwotowy dotyczących pobranych i przekazanych na rachunek bankowy właściwego miejscowo oddziału terenowego Agencji zaliczkach na poczet opłaty, o których stanowi art. 33 u.o.r.m.p. Zgodnie z nim, w przypadku przekroczenia krajowej ilości referencyjnej przeznaczonej dla dostawców hurtowych albo dla dostawców bezpośrednich producent, który wprowadził do obrotu mleko bądź też przetwory mleczne w ilości przekraczającej indywidualną wartość referencyjną, jest obowiązany do uiszczenia opłaty określonej w rozporządzeniu wykonawczym do ustawy. Na poczet tejże opłaty dostawca hurtowy jest obowiązany do wnoszenia zaliczki w wysokości 20 groszy za każdy kilogram mleka przeliczonego na mleko o referencyjnej zawartości tłuszczu, wprowadzony do obrotu, w ilości przekraczającej indywidualną ilość referencyjną przysługującą na dany dzień roku, zadeklarowaną w celu dostarczenia podmiotowi skupującemu. Podmiot skupujący oblicza zaliczkę od dnia przekroczenia przez dostawcę hurtowego indywidualnej ilości referencyjnej przysługującej na dany dzień roku, zadeklarowanej w celu dostarczenia podmiotowi skupującemu oraz potrąca przy zapłacie należności za mleko dostarczone przez dostawcę hurtowego. Podmioty skupujące przekazują kwoty pobranych zaliczek na poczet opłaty, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki , na wyodrębniony rachunek bankowy oddziału terenowego ARR, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę dostawcy hurtowego. Dyrektorzy oddziałów terenowych ARR określają w drodze decyzji, wysokość należnych dopłat albo zwrotów zaliczek. Na podstawie tejże decyzji dostawca hurtowy:

1) otrzymuje zwrot wpłaconych zaliczek, jeżeli krajowa liczba referencyjna nie została przekroczona,
2) otrzymuje zwrot części wpłaconych zaliczek, jeżeli należna opłata jest niższa od sumy wpłaconych zaliczek;
3) jest obowiązany do wniesienia podmiotowi skupującemu dopłaty stanowiącej różnicę pomiędzy wysokością należnej opłaty a sumą wpłaconych zaliczek.

Również, w tym zakresie warto wskazać na regulacje unijne. I tak zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 1788/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającym opłatę wyrównawczą w sektorze mleka i przetworów mlecznych (Dz. Urz. UE L 240 z dnia 21 października 2003 r., s. 123), zmienionego decyzją Rady (WE) nr 2004/281 z dnia 22 marca 2004 r., ( Dz. Urz. UE L 93 z 30 marca 2004 r., s. 1), - w stosunku do każdego państwa członkowskiego ustalany jest próg gwarancji, jako gwarantowana całkowita ilość dla referencyjnej zawartości tłuszczu w mleku. Jak wynika z treści art. 4 cytowanego rozporządzenia opłata wyrównawcza zostaje w całości rozdzielona pomiędzy producentów, którzy przyczynili się do przekroczeń krajowych ilości referencyjnych. Przy czym państwa członkowskie mogą zdecydować, że skupujący może odliczyć część ceny mleka z którejkolwiek przekraczającej ilość referencyjną dostawy od danego producenta, w drodze zaliczki z tytułu wkładu producenta. Z powyższego wynika zatem, że opłata wyrównawcza stanowi dla dostawcy hurtowego (rolnika ryczałtowego) rodzaj kary finansowej za przekroczenie indywidualnie ustalonej ilości referencyjnej potrącanej przy zapłacie należności za mleko, co sprawia, że tak naprawdę jesteście Państwo niejako pośrednikiem pomiędzy dostawcą hurtowym (rolnikiem) a ARR w zakresie rozliczeń dotyczących opłat wyrównawczych. Zatem warunek zapłaty należności, o którym mowa w art. 116 ust. 6 pkt 2 ustawy o VAT może być uznany za spełniony w przypadku kompensat dokonywanych pomiędzy rolnikiem dostarczającym produkty rolne a podatnikiem nabywającym te produkty. W opisanym przez Państwa stanie faktycznym nie przysługuje Państwu prawo do odliczenia zryczałtowanego zwrotu w części stanowiącej równowartość kwoty potrąconej z należności za dostarczane przez producenta mleko tytułem opłaty wyrównawczej. Rolą Państwa w całym "procesie" poboru opłaty jest jedynie rola pośrednika na którym ciążą obowiązki nałożone u.o.r.m.p.

Podstawa prawna: art. 4 ust. 1, art. 33 ust. 4, art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. Nr 93, poz. 897 z późn. zm.); art. 14, art. 86 ust. 1 i 2, art. 114, art. 115 ust. 1 i 2, art. 116 ust. 6, 8, 9, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Przegląd Podatkowy nr 1/2007, Ulga podatkowa na spłatę odsetek od kredytu a dokumentowanie poniesionych wydatków mieszkaniowych fakturami VAT , Iwona Molenda-Detyna

Proszę o wyjaśnienie, czy odliczając odsetki na spłatę kredytu na budowę domu, wydatki mieszkaniowe muszę udokumentować fakturą VAT. Czy faktura ta stanowi dokument uprawniający do skorzystania z ulgi, podobnie, jak miało to miejsce w przypadku nieobowiązującej już dużej ulgi mieszkaniowej?

Stosownie do postanowień art. 26b u.p.d.o.f. odliczeniu od dochodu przed opodatkowaniem podlegają odsetki spłacane od kredytów (pożyczek) zaciągniętych na sfinansowanie inwestycji mającej na celu zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, związanych z:

1) budową budynku mieszkalnego na terenach przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową, albo
2) wniesieniem wkładu budowlanego lub mieszkaniowego do spółdzielni mieszkaniowej na nabycie prawa do nowo budowanego budynku mieszkalnego albo lokalu mieszkalnego w takim budynku, albo
3) zakupem nowo wybudowanego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego w takim budynku od gminy albo od osoby, która wybudowała ten budynek w wykonywaniu działalności gospodarczej, albo
4) nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne, w wyniku której w jego obrębie powstanie samodzielny lokal mieszkalny spełniający wymagania określone w przepisach prawa budowlanego.

Jak z tego wynika, podatnik może odliczać wydatki na spłatę odsetek od kredytu (pożyczki) zaciągniętego (zaciągniętej) w związku z realizacją jednej inwestycji. Nie może zatem, raz skorzystawszy z odliczenia (na przykład w związku z kredytem wziętym z uwagi na budowę domu), w latach późniejszych, odliczać odsetki od kredytu zaciągniętego w związku z budową kolejnego mieszkania, domu, wkładu do spółdzielni mieszkaniowej.

Odliczenie to stosuje się jeżeli:

1) kredyt (pożyczka) został udzielony podatnikowi po dniu 1 stycznia 2002 r.,
2) kredyt (pożyczka) był udzielony przez podmiot uprawniony na podstawie przepisów prawa bankowego albo przepisów o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych do udzielania kredytów (pożyczek), a z umowy kredytu (pożyczki) wynika, że dotyczy on jednej z inwestycji wymienionych na wstępie,
3) inwestycja dotyczy budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przeznaczonym pod budownictwo mieszkaniowe w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w razie braku tego planu - określonym w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydanej na podstawie obowiązujących ustaw,
4) inwestycja wymieniona w art. 26b ust. 1 u.p.d.o.f. dotyczy budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, którego budowa została zakończona nie wcześniej niż w 2002 r., a ponadto w przypadku inwestycji:
a) o których mowa w pkt 1 albo pkt 4 - zakończenie nastąpiło przed upływem trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zgodnie z prawem budowlanym uzyskano pozwolenie na budowę, nadbudowę lub rozbudowę budynku na cele mieszkalne lub przebudowę (przystosowanie) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, i zostało potwierdzone określonym w przepisach prawa budowlanego pozwoleniem na użytkowanie budynku mieszkalnego, a w razie braku obowiązku jego uzyskania - zawiadomieniem o zakończeniu budowy takiego budynku,
b) o których mowa w pkt 2 albo pkt 3 - została zawarta umowa o ustanowieniu spółdzielczego własnościowego lub lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo umowa w formie aktu notarialnego o ustanowieniu odrębnej własności lokalu mieszkalnego, o przeniesieniu na podatnika własności budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego, której jedną ze stron jest podatnik.
5) do zeznania podatkowego składanego za rok, w którym po raz pierwszy dokonuje się odliczenia, podatnik dołączy oświadczenie, według określonego wzoru (PIT-2K), o wysokości wszystkich poniesionych wydatków związanych z daną inwestycją, w tym o wysokości wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez podatników podatku od towarów i usług nie korzystających ze zwolnienia od tego podatku,
6) odsetki:
a) zostały faktycznie zapłacone, a ich wysokość i termin zapłaty są udokumentowane dowodem wystawionym przez podmiot udzielający kredytu (pożyczki),
b) nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie, chyba że zwrócone odsetki zwiększyły podstawę obliczenia podatku,
c) nie zostały odliczone od przychodów na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
7) podatnik lub jego małżonek nie korzystał lub nie korzysta z odliczenia od dochodu (przychodu) lub podatku, z tytułu tzw. dużej ulgi mieszkaniowej wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe.

Odliczenie obejmuje wyłącznie odsetki:

1) naliczone za okres począwszy od dnia 1 stycznia 2002 r. i zapłacone od tego dnia,
2) od tej części kredytu, która nie przekracza kwoty stanowiącej iloczyn 70 m2 powierzchni użytkowej i wskaźnika przeliczeniowego 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ustalonego do celów obliczenia premii gwarancyjnej od wkładów na oszczędnościowych książeczkach mieszkaniowych za III kwartał roku poprzedzającego rok podatkowy, określonej na rok zakończenia inwestycji.

Omawianego odliczenia, dokonuje się najwcześniej za rok podatkowy, w którym została zakończona dana inwestycja. Jednakże odsetki zapłacone przed tym faktem, mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku za rok podatkowy, w którym podatnik po raz pierwszy odlicza odsetki. Ponadto, gdyby podatnikowi "zabrakło" dochodu do odliczenia tych odsetek, to przedmiotowe wydatki zapłacone przed rokiem zakończenia inwestycji mogą być odliczone od podstawy obliczenia podatku również w roku podatkowym bezpośrednio następującym po roku, w którym podatnik po raz pierwszy odliczył odsetki (należy jednakże pamiętać, iż w tym przypadku odliczeniu podlega wyłącznie różnica między sumą odsetek przypadających do odliczenia a kwotą odsetek faktycznie odliczonych w roku, w którym podatnik dokonał pierwszego odliczenia). Przedmiotowe odliczenie dotyczy odsetek zapłaconych łącznie przez oboje małżonków. Jeżeli małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu - odliczeń dokonuje się, zgodnie z wnioskami zawartymi w zeznaniach rocznych, bądź od dochodu każdego z małżonków, w proporcji wskazanej we wniosku, bądź od dochodu jednego z małżonków. Zatem w przypadku tej ulgi, małżonkom przysługuje tylko jeden limit (podobnie, jak miało to miejsce w przypadku tzw. dużej ulgi budowlanej i ulgi remontowo-modernizacyjnej).

Jak wynika zatem z omówionych przepisów podatkowych dokumentem będącym podstawą odliczenia jest dowód wystawiony przez podmiot udzielający kredytu (pożyczki), z którego wynika wysokość odsetek i termin zapłaty. Składany przez podatnika PIT-2K - w którym podatnik wykazuje wysokość wszystkich wydatków związanych z daną inwestycją, w tym udokumentowanych fakturami VAT - nie stanowi o tym, iż faktury te są dowodem poniesienia wydatku uprawniającego do ulgi, jak miało to miejsce w przypadku dużej ulgi budowlanej. Przedmiot tych ulg jest bowiem zupełnie odmienny. Omawiana ulga odsetkowa dotyczy wydatków na spłatę kredytu mieszkaniowego, a duża ulga budowlana dotyczyła bezpośrednich wydatków na cele mieszkaniowe. Dowodem poniesienia wydatku w przypadku ulgi odsetkowej jest zatem dokument wystawiony przez podmiot udzielający kredytu (pożyczki). Należy jednak zawsze pamiętać o obowiązku złożenia PIT-2K.

Podstawa prawna: art. 26b ust. 1, 2 oraz 4-8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, ze zm.).

Powrót

Szukasz więcej informacji: