LEX a Wolters Kluwer business
System Informacji Prawnej LEXProgramy narzędzioweKomentarze LEXWydawnictwoKontakt
LEX OMEGALEX SIGMALEX GAMMAPRAWO EUROPEJSKIEKOMENTARZEINFORMATOR PRAWNO-GOSPODARCZYPOZOSTAŁE PROGRAMY LEX
KANCELARIA NOTARIALNAKANCELARIA PRAWNA
ABC a Wolters Kluwer businessOficyna a Wolters Kluwer business
Zaloguj do lex mobile
Login
Zapraszamy do zapoznania się z naszą bogatą ofertą.
Zobacz wiecej

LEX OMEGA

LEX SIGMA

LEX GAMMA

Prawo Europejskie

KOMENTARZE

Informator Prawno-Gospodarczy

Polska Bibliografia Prawnicza

Prawo Miejscowe

Polecamy

Kodeks pracy. Komentarz

Ustawy towarzyszące z orzecznictwem.
Europejskie prawo pracy z orzecznictwem.
Tom I i II

Ordynacja podatkowa. Komentarz


Prawo zamówień publicznych. Komentarz + płyta CD

z płytą CD

NewsKiK
Newskik Nr 4/2007, 2007-03-09

EUROPEJSKI PRZEGLĄD SĄDOWY

Europejski Przegląd Sądowy nr 3/2007, Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd w europejskim prawie znaków towarowych, Krystyna Szczepanowska-Kozłowska

Pierwsza Dyrektywa Rady z 21.12.1988 r. mająca na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych - w art. 4 ust. 1 b dyrektywy - stanowi, że "znak towarowy nie podlega rejestracji, a za nieważny uznaje się już zarejestrowany znak, jeżeli z powodu swej identyczności z wcześniejszym znakiem towarowym lub podobieństwa do niego oraz identyczności z towarami lub usługami objętymi znakiem towarowym lub podobieństwa do nich istnieje prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd opinii publicznej, które obejmuje prawdopodobieństwo skojarzenia z wcześniejszym znakiem towarowym".
Na gruncie dyrektywy, poza sytuacją występującą w przypadku identyczności oznaczenia zgłoszonego bądź używanego dla towarów, bądź usług identycznych oraz odmienną regulacją w odniesieniu do znaków renomowanych, istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd stanowi konieczną przesłankę do stwierdzenia, że dane oznaczenie jest wyłączone od rejestracji bądź używanie go narusza wyłączność uprawnionego, płynącą z rejestracji. Niestety, dyrektywa uzależniając ochronę od istnienia prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd nie zdefiniowała tego pojęcia, wskazując jednak już w przepisach preambuły, że pewne okoliczności faktyczne mogą wskazywać na istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd.
Krystyna Szczepanowska-Kozłowska stara się wskazać - analizując literaturę i orzecznictwo - jakie okoliczności mogą przemawiać za przyjęciem, że istniejące pomiędzy oznaczeniami podobieństwo skutkuje prawdopodobieństwem wprowadzenia w błąd.

Europejski Przegląd Sądowy nr 3/2007, Rozporządzenie jako źródło prawa Wspólnot Europejskich, Adam Łazowski

Jedną z form prawnych, w jakich realizowane są cele Wspólnot Europejskich i Unii Europejskiej są rozporządzenia. Podlegają one bezpośredniemu stosowaniu na płaszczyźnie krajowej, a przepisy w nich zawarte mogą stanowić podstawę praw i obowiązków jednostek. Rozporządzenia nadal budzą problemy aplikacyjne. Zasadniczo dotyczą one dwóch obszarów problemowych - z jednej strony zakresu kompetencji państw członkowskich do uchwalania aktów prawa krajowego powielających lub uzupełniających przepisy rozporządzeń, z drugiej możliwości powoływania się na przepisy rozporządzeń przez jednostki.
Adam Łazowski rozważa najważniejsze kwestie dotyczące stosowania rozporządzeń na płaszczyźnie wewnętrznej państw członkowskich. W szczególności odnosi się do zagadnień związanych z zasadą pierwszeństwa prawa wspólnotowego ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzeń, analizuje zasadę bezpośredniego stosowania rozporządzeń oraz zasadę skutku bezpośredniego przepisów rozporządzeń.

PAŃSTWO I PRAWO

Państwo i Prawo nr 2/2007, Przedmiot i zakres działań sejmowej Komisji Śledczej tzw. "bankowej" - glosa do wyroku TK z 22.09.2006 (U 4/06), Grzegorz Kosiorowski

Grzegorz Kosiorowski glosuje orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, w którym uznał on, że znaczna część uchwały powołującej tzw. komisję bankową jest niezgodna z Konstytucją, natomiast jeden przepis (art. 1) nie podlega badaniu konstytucyjności, i w tym przypadku umorzył postępowanie (art. 39 ust. 1 ustawy o TK).
Zdaniem Trybunału, moment powołania komisji, "jako akt kreacyjny ma charakter jednostkowy", dlatego winien być wyłączony spod kognicji TK. Akt powołania komisji śledczej (także innego organu) jest przejawem stosowania, a nie stanowienia prawa, dlatego nie może być kontrolowany przez sąd konstytucyjny, ograniczony dyrektywami art. 188 Konstytucji RP.

Państwo i Prawo nr 2/2007, Przesłanki przekroczenia granic podmiotowych zaskarżenia przy rozpoznawaniu apelacji, art. 435 k.p.k. - glosa do wyroku SN z 17.11.2005 r. (II KK 216/05) , Antoni Bojańczyka

Glosowane orzeczenie dotyczy przepisu na pozór jasnego, który nie powinien budzić wątpliwości interpretacyjnych. Zdaniem Antoniego Bojańczyka jest jednak inaczej. Wypowiedź Sądu Najwyższego, który stwierdził, że "uchylenie lub zmiana orzeczenia na korzyść współoskarżonych, w trybie określonym w art. 435, nie dotyczy orzeczenia wydanego wobec współoskarżonych w innej sprawie", pokazuje, że nawet te przepisy ustawy, które prima facie jawią się jako klarowne, kryją pułapki normatywne i mogą stać się powodem rozmaitych powikłań interpretacyjnych. Że rzadko w naszym ustawodawstwie procesowym natrafiamy na przepisy zasługujące na pełnoprawne miano clara non sunt interpretanda.
O ile - zdaniem glosatora - ton wypowiedzi najwyższej instancji sądowej nie budzi raczej zastrzeżeń i w najbardziej ogólnych zarysach myśl SN zasługuje na pełną aprobatę, o tyle samo sformułowanie omawianego poglądu prawnego wymaga krótkiego komentarza. Nie tylko bowiem jest ono co najmniej mało precyzyjnie ujęte, ale też nie w pełni oddaje istotę sprawy.

PRAWO FINANSOWE, PRAWO PODATKOWE, PRAWO BILANSOWE

Przegląd Podatkowy nr 3/2007, Zorganizowane działania przestępcze wykorzystujące mechanizmy konstrukcyjne podatku VAT (2), Tomasz Pabiański, Wojciech Śliż

- Z jakimi zdarzeniami gospodarczymi mamy do czynienia w ramach pojedynczego obrotu karuzeli podatkowej?
- Jakie jest stanowisko ETS w sprawach dotyczących zorganizowanych oszustw VAT?
- Czy można zapobiec dalszemu powstawaniu karuzel podatkowych? Jeśli tak, to w jaki sposób?

Przegląd Podatkowy nr 3/2007, Działalność agenta a powstanie zakładu w rozumieniu art. 5 Modelowej Konwencji, Michał Zdyb

- Jakimi cechami powinien charakteryzować się agent zależny?
- Czy praca wykonywana przez kilku pracowników w tym samym państwie może doprowadzić do powstania zakładu?
- Dlaczego ważne jest odróżnienie działalności agenta polegającej na zawieraniu umów od jego czynności przygotowawczych?

PRAWO HANDLOWE, PRAWO CYWILNE

Przegląd Prawa Handlowego nr 3/2007, Proponowane zmiany w prawie upadłościowym i naprawczym, Łukasz Świderek

Po czteroletnim okresie obowiązywania ustawy z 28.02.2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawczego, ustawodawca zapowiada dużą nowelizację tej ustawy. Akt opracowany przez Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego zakłada blisko 150 zmian.
Planowana nowelizacja wynika zarówno z potrzeb zmian merytorycznych, jak i usprawniających samą procedurę. Projekt zawiera również drobne poprawki, czy choćby korekty, dostosowujące przepisy ustawy do zmian wprowadzonych już wcześniej do innych aktów prawnych. Nowelizacja ma na celu uproszczenie, usprawnienie i doprecyzowanie postępowania upadłościowego i naprawczego; zakłada również zwiększenie roli postępowania naprawczego w życiu gospodarczym, stąd też instrumenty i regulacje przyspieszające procedurę zawierania układu oraz umożliwiające oddalenie widma niewypłacalności i upadłości.
Zdaniem Łukasza Świderka przedstawiony projekt, mimo swojej skali, nie rozwiązuje wszystkich problemów, które pojawiły się w całym okresie obowiązywania ustawy z 2003 r. I choć proponowane zmiany wydają się - zdaniem autora - iść w dobrym kierunku, obecna sytuacja wymaga porównania zaproponowanych regulacji z obowiązującym stanem prawnym i oceny wybranych przez Autora rozwiązań i ich trafności.

Przegląd Prawa Handlowego nr 3/2007, Projekt ustawy o licencji syndyka oraz związana z tym propozycja zmian prawa upadłościowego i naprawczego, Dorota Zienkiewicz

Do Sejmu został już przesłany rządowy projekt ustawy o licencji syndyka wraz z projektami aktów wykonawczych. Projekt ów zamierza wprowadzić również zmiany do prawa upadłościowego i naprawczego. W prawie upadłościowym podjęto próbę wprowadzenia obowiązkowego ubezpieczenia syndyka, nadzorcy sądowego i zarządcy od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności. Nowelizacja przywrócić ma środki dyscyplinujące syndyka w postaci upomnienia i grzywny. Ponadto, mają ulec zmianie zasady i kryteria, zgodnie z którymi ustala się wynagrodzenie syndyka. Syndyk, nadzorca sądowy i zarządca w przypadku przyjęcia proponowanych zmian uzyska przymiot funkcjonariusza publicznego.
Jako że obecnie trwają prace nad projektem ustawy o licencji syndyka, Dorota Zienkiewicz zdecydowała się zaprezentować i przeanalizować proponowane zmiany. Omawia ona między innymi takie zagadnienia, jak zasady uzyskiwania licencji syndyka, obowiązkowe ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, sprawy związane z ustalaniem wysokości wynagrodzenia syndyka, nadzorcy sądowego i zarządcy oraz kwestie dotyczące środków dyscyplinujących syndyka, nadzorcę sądowego i zarządcę.

Przegląd Prawa Handlowego nr 3/2007, Sekurytyzacja - potrzeba zmian, PPH 2007/3, Krzysztof Haładyj

Na rynkach europejskich sekurytyzacja staje się od dłuższego czasu coraz bardziej popularnym instrumentem pozyskiwania finansowania oraz zarządzania bilansem i ryzykiem. Łączna wartość emisji papierów wartościowych dokonanych w transakcjach sekurytyzacyjnych osiągnęła w 2005 r. w krajach członkowskich Unii Europejskiej kwotę blisko 320 miliardów euro i w porównaniu z 2004 r. wzrosła o 31,1%. Istotnym czynnikiem sprzyjającym rozwojowi sekurytyzacji na europejskich rynkach kapitałowych jest coraz bardziej przyjazne środowisko prawne.
W Polsce jednak - zdaniem Krzysztofa Haładyja - to właśnie regulacje prawne są podstawową przeszkodą dla wykorzystywania sekurytyzacji na szerszą skalę. Autor analizuje tę problematykę, omawiając między innymi modele sekurytyzacji, prawne regulacje sekurytyzacji w Polsce, sprawy związane z tajemnicą bankową i zgodą dłużnika, a także zagadnienia wyłączenia konieczności uzyskania zgody dłużnika.

SAMORZĄD TERYTORIALNY

Samorząd Terytorialny nr 3/2007, Prawne konsekwencje naruszenia ustawowych zasad sprzedaży napojów alkoholowych (wybrane zagadnienia)", Sławomir Dudzik

Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. w: Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1231 ze zm.) jako swój podstawowy cel wskazuje "życie obywateli w trzeźwości". Cel ten, w świetle rozwiązań ustawowych, realizowany jest przy użyciu różnych metod, a jedną z nich jest ograniczanie dostępności alkoholu. W tym zakresie ustawodawca przewidział szereg środków takich jak: limitowanie liczby punków sprzedaży napojów alkoholowych, ograniczenia dotyczące usytuowania tych punktów, zakaz sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych w określonych miejscach lub sytuacjach, zakaz sprzedaży i podawania tych napojów określonym kategoriom nabywców, zakaz pewnych form sprzedaży i administracyjnoprawną reglamentację obrotu napojami alkoholowymi. Reglamentacja ta wiąże się przede wszystkim z koniecznością uzyskania zezwolenia wójta (burmistrza, prezydenta miasta) na sprzedaż alkoholu. Zezwolenie to ma charakter czasowy (udzielane jest na czas nie krótszy niż 4 lata, a przypadku sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży - nie krótszy niż 2 lata), przy czym w ustawie przewidziane zostały szczególne przypadki utraty mocy zezwolenia przed upływem okresu na jaki zostało ono udzielone. Do takiej sytuacji może dojść w przypadku wygaśnięcia zezwolenia bądź jego cofnięcia (w drodze odrębnej decyzji). Ta druga instytucja powiązana jest z przyczynami mającymi swoje źródło w szeroko rozumianej bezprawności działania lub zaniechania po stronie uprawnionego. Zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy "nieprzestrzeganie określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych" jest podstawową przesłanką cofnięcia zezwolenia. Naruszenia w tym zakresie wiążą się ze sprzedażą i podawaniem napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw, albo sprzedaży i podawania napojów alkoholowych wbrew zakazom określonym w art. 1 ust. 3 ustawy. Szczególne kontrowersje wywołał problem czy wskazane naruszenie zasad sprzedaży mające charakter jednorazowy może stanowić wystarczającą przesłankę dla cofnięcie zezwolenia czy raczej wymagane byłoby kilkukrotne naruszenie tych zasad. Prezentując rozbieżne orzecznictwo sądowe, jak mogłoby się wydawać zostało podsumowane wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2005 r., II GSK 148/05 (LEX nr 179657), Autor zajmuje krytyczne stanowisko wobec poglądu, iż nawet pojedynczy przypadek złamania ustawowych zasad sprzedaży napojów alkoholowych skutkuje obowiązkiem wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż alkoholu.
W artykule omówiona została także problematyka cofnięcia zezwolenia w odniesieniu do punktu sprzedaży, z którym łączy się dane naruszenie ustawowych zasad sprzedaży oraz wpływ wcześniejszych naruszeń ustawowych zasad sprzedaży na możliwość uzyskania zezwolenia.

Finanse Komunalne nr 3/2007, Formalne wymogi stanowienia prawa gminach, Mariusz Popławski

Jednym z elementów realizacji polityki podatkowej przez jednostki samorządu terytorialnego jest działalność prawotwórcza, w ramach której tworzone są uchwały podatkowe. Uchwały te zaliczane są do aktów prawa miejscowego, a wśród szczególnych ich cech wymieniane są: tworzenie uchwał wyłącznie na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie zasadniczej, obowiązywanie wyłącznie na terenie gminy, której rada uchwałę taką podjęła, roczny charakter uchwał oraz szczególny charakter organu sprawującego nadzór nad uchwałami. Dodatkowym problemem związanym z tworzeniem uchwał podatkowych wiąże się z koniecznością zharmonizowania rozwiązań podejmowanych przez prawodawcę "centralnego". Dobrym przykładem kłopotów jakie mogą się pojawić jest mechanizm waloryzacji stawek maksymalnych zawartych w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych (art. 20). Przeoczenie przez ustawodawcę mechanizmu waloryzacji minimalnych stawek w podatku od środków transportowych może doprowadzić do sytuacji, w której rada gminy znająca stawki maksymalne już 20 lipca uzyska informacje na temat stawek minimalnych najwcześniej 1 października. W efekcie podjęcie uchwały przed podaniem do publicznej wiadomości wskaźnika waloryzacji stawek minimalnych pociąga za sobą ryzyko wprowadzenia stawek sprzecznych z przepisami, co będzie miało miejsce wtedy, gdy stawki minimalne przekroczą stawki maksymalne.

WYJAŚNIENIA PRAKTYCZNE

Przegląd Podatkowy nr 3/2007, Podatek dochodowy od osób fizycznych. Zaliczka od dochodów z pracy uzyskanych w 2007 r., Iwona Molenda-Detyna

Zatrudniam kilka osób i sam zajmuję się obowiązkami płatnika podatku dochodowego. Proszę o przybliżenie zasad, których muszę przestrzegać przy wypełnianiu tej powinności, W szczególności proszę o podanie danych dotyczących skali podatkowej, kwoty zmniejszającej podatek. Ponadto słyszałem, że obowiązuje nowa ulga podatkowa związana z wychowywaniem dzieci. Czy mam obowiązek uwzględniać ją w zaliczkach?

Opodatkowanie dochodów uzyskiwanych przez osoby fizyczne, w tym świadczeń uzyskiwanych w ramach stosunku pracy reguluje ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: u.p.d.o.f.). W wyniku nowelizacji tej ustawy (zob. ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych orasz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 217, poz. 1588), wprowadzono pewne zmiany ściśle związane z obowiązkami płatnika podatku dochodowego w zakresie przychodów ze stosunku pracy.
Na podstawie art. 31 u.p.d.o.f. na pracodawcy spoczywają obowiązki płatnika podatku dochodowego. Także inne przepisy ustawy powołanej na wstępie normują inne powinności pracodawcy związane z rozliczeniem się pracownika z urzędem skarbowym. Wspomniane powinności dotyczą każdego pracodawcy, bez względu na formę organizacyjną. Należy także pamiętać, iż mimo zasady powszechności opodatkowania - wynikającej z postanowień art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. - niektóre przychody pracowników, nie podlegają opodatkowaniu. Katalog takich przychodów określony jest w art. 21 u.p.d.o.f.

1) otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, jednak z wyjątkiem następujących odszkodowań, które może otrzymać pracownik:
- określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
- odpraw i odszkodowań wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy,
- odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
- odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
2) wartość świadczeń ponoszonych przez pracodawcę z tytułu zakwaterowania pracownika:
- w hotelu pracowniczym,
- w kwaterach prywatnych wynajmowanych na cele zbiorowego zakwaterowania - do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 500 zł,
3) świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, przysługujące na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, jeżeli zasady ich przyznawania wynikają z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw,
4) świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, wynikające z zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym ze względu na szczególne warunki i charakter pełnionej służby, przysługujące osobom pozostającym w stosunku służbowym, przyznane na podstawie odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw,
5) wartość otrzymanych przez pracownika od pracodawcy bonów, talonów, kuponów lub innych dowodów uprawniających do uzyskania na ich podstawie posiłków, artykułów spożywczych lub napojów bezalkoholowych, w przypadku gdy pracodawca, mimo ciążącego na nim obowiązku wynikającego z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, nie ma możliwości wydania pracownikom posiłków, artykułów spożywczych lub napojów bezalkoholowych,
6) ekwiwalenty pieniężne za używanie przez pracowników przy wykonywaniu pracy narzędzi, materiałów oraz sprzętu stanowiącego własność pracownika,
7) kwoty otrzymane z tytułu zwrotu kosztów przeniesienia służbowego oraz zasiłków na zagospodarowanie się i osiedlenie w związku z przeniesieniem służbowym, do wysokości 200% wynagrodzenia należnego za miesiąc, w którym nastąpiło przeniesienie,
8) diety i inne należności za czas podróży służbowej do wysokości określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju,
9) dodatek za rozłąkę wypłacany pracownikom czasowo przeniesionym do wysokości diet za czas podróży służbowej na obszarze kraju określonych w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju,
10) wartość rzeczowych świadczeń dotrzymanych przez pracownika, sfinansowanych w całości ze środków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych lub funduszy związków zawodowych - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 380 zł; rzeczowymi świadczeniami nie są bony, talony i inne znaki uprawniające do ich wymiany na towary lub usługi,
11) odsetki wypłacone z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i pozostałych świadczeń należnych z tytułu pracy,
12) zapomogi wypłacone w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci - do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2.280 zł ,
13) wartość świadczeń przyznanych zgodnie z odrębnymi przepisami przez zakład pracy na podnoszenie kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego pracownika, z wyjątkiem wynagrodzeń otrzymywanych za czas urlopu szkoleniowego oraz za czas zwolnień z części dnia pracy przysługujących pracownikom podejmującym naukę w szkołach lub podnoszącym kwalifikacje zawodowe w formach pozaszkolnych,
14) część przychodów osób, podlegających w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu przebywających czasowo za granicą i uzyskujących dochody ze stosunku pracy, za każdy dzień pobytu za granicą, w którym podatnik pozostawał w stosunku pracy, w kwocie odpowiadającej 30% diety, określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju,
15) dochody uzyskane z tytułu zakupu zakładowych budynków mieszkalnych lub lokali mieszkalnych, przez dotychczasowych najemców - w wysokości odpowiadającej różnicy między ceną rynkową tych budynków lub lokali a ceną zakupu,
16) dopłaty do: wypoczynku zorganizowanego przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą w tym zakresie w formie wczasów, kolonii, obozów i zimowisk, w tym również połączonego z nauką, pobytu na leczeniu sanatoryjnym, w placówkach leczniczo-sanatoryjnych, rehabilitacyjno-szkoleniowych i leczniczo-opiekuńczych oraz przejazdów związanych z tym wypoczynkiem i pobytem na leczeniu - dzieci i młodzieży do lat 18:
- z funduszu socjalnego, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, z funduszy związków oraz zgodnie z odrębnymi przepisami wydanymi przez właściwego ministra - niezależnie od ich wysokości,
- z innych źródeł, do wysokości nie przekraczającej w roku podatkowym kwoty 760 zł ,
17) zwrot kosztów dojazdu pracownika do zakładu pracy, jeżeli obowiązek ponoszenia tych kosztów przez zakład pracy wynika wprost z przepisów innych ustaw.

Stosownie do postanowień art. 12 u.p.d.o.f. opodatkowaniu podlega nie tyko wypłacane przez pracodawcę wynagrodzenie ale i inne świadczenia, które otrzymuje pracownik. Dla celów podatkowych, na podstawie art. 12 ust. 2 u.p.d.o.f., wartość pieniężną świadczeń w naturze przysługujących pracownikom na podstawie odrębnych przepisów, ustala się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców - jeżeli przedmiotem świadczenia są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności pracodawcy. Wartość pieniężną świadczeń w naturze (z wyjątkiem świadczeń, przysługujących pracownikom na podstawie odrębnych przepisów) ustala się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Wartość innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:
1) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej pracodawcy - według cen stosowanych wobec innych odbiorców niż pracownicy,
2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione przez pracodawcę - według cen zakupu,
3) jeżeli przedmiotem świadczenia jest udostępnienie lokalu mieszkalnego w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu,
4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem pracownika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń ustaloną według przedstawionych powyżej zasad a odpłatnością poniesioną przez pracownika (zob. art. 11 ust. 2-2b w związku z art. 12 ust. 3 u.p.d.o.f.).

Pobór zaliczki na podatek

Płatnik dokonując poboru postępuje następująco:
- pomniejsza przychód pracownika o koszty uzyskania przychodu - ustala dochód podatnika,
- od dochodu odejmuje składki na ubezpieczenie (emerytalne, rentowe i chorobowe) sfinansowane przez pracownika - w ten sposób ustala podstawę zaliczki na podatek,
- tak obliczoną podstawę opodatkowania zaokrągla do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej, niż 50 groszy pomija, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa do pełnych złotych
- oblicza zaliczkę, przy zastosowaniu odpowiedniej stawki procentowej (19%, 30%, 40%),
- zmniejsza zaliczkę - jeżeli jest do tego upoważniony - o 1/12 kwoty zmniejszającej podatek,
- pomniejsza zaliczkę o kwotę pobranej w danym miesiącu składki na ubezpieczenie zdrowotne,
- kwotę zaliczki zaokrągla do pełnych złotych (w ten sam sposób, jak przy obliczaniu podstawy opodatkowania) i następnie wpłaca ją do urzędu skarbowego.
Koszty uzyskania przychodu na 2007 r. z tytułu stosunku pracy określone są w tzw. przepisach przejściowych powołanej nowelizacji i wynoszą:
- 108 zł 50 gr miesięcznie, a za rok podatkowy nie więcej niż 1.302 zł, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody z tytułu jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej;
- nie mogą przekroczyć łącznie 1.953 zł 23 gr za rok podatkowy, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie z więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej;
- 135 zł 63 gr miesięcznie, a za rok podatkowy łącznie nie więcej niż 1.627 zł 56 gr, w przypadku gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę;
- nie mogą przekroczyć łącznie 2.441 zł 54 gr za rok podatkowy, w przypadku gdy podatnik uzyskuje przychody równocześnie z więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej, a miejsce stałego lub czasowego zamieszkania podatnika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a podatnik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę. Przy czym, jeżeli określone powyżej koszty będą niższe od wydatków na dojazd do zakładu pracy lub zakładów pracy środkami transportu autobusowego, kolejowego, promowego lub komunikacji miejskiej, w rocznym rozliczeniu podatku koszty będą mogły być przyjęte w wysokości wydatków faktycznie poniesionych, udokumentowanych wyłącznie imiennymi biletami okresowymi. Ponadto w u.p.d.o.f. koszty uzyskania przychodu z tytułu korzystania przez twórców z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów lub rozporządzania przez nich tymi prawami określa się w wysokości 50%. Należy pamiętać, że koszty te oblicza się od przychodu pomniejszonego uprzednio o potrącone przez pracodawcę w danym miesiącu składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, których podstawę wymiaru stanowi ten przychód. Wynika to z postanowień art. 22 ust. 9 pkt 3 u.p.d.o.f.

Jeżeli z umowy o pracę wynika, iż dany pracownik otrzymuje wynagrodzenie składające się z kilku elementów, tj. na przykład z wynagrodzenia podstawowego i honorarium, to jedynie w stosunku do honorarium stosuje się 50% stawkę kosztów uzyskania przychodu. W odniesieniu do pozostałych składników wynagrodzenia wynikających z umowy o pracę stosuje się zryczałtowane, omówione na wstępie, koszty uzyskania przychodów.
Jak wynika z obowiązującej w 2007 r. skali podatkowej podatnik może zmniejszyć swój podatek należny od przychodów z pracy o 572 zł 54 gr. Zatem płatnik może zmniejszyć miesięczną zaliczkę na podatek od dochodów pracownika o kwotę 47 zł 71 gr. Na podstawie art. 32 ust. 2 u.p.d.o.f. za dochód, od którego płatnik pobiera zaliczkę na podatek dochodowy, uważa się uzyskane w ciągu miesiąca przychody w rozumieniu art. 12 oraz zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacone przez płatnika po odliczeniu kosztów uzyskania przychodu oraz po odliczeniu potrąconych przez płatnika w danym miesiącu ze środków pracownika składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe. Odliczeniu nie podlegają jednak składki, których podstawę stanowił dochód (przychód) wolny od podatku na podstawie art. 21 u.p.d.o.f. (przepis ten zawiera katalog zwolnień przedmiotowych).
Składki na ubezpieczenia społeczne pobierane są na podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.). Podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracowników stanowi przychód w rozumieniu u.p.d.o.f z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy.
Roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe pracownika nie może być wyższa w danym roku od kwoty odpowiadającej trzydziestokrotności prognozowanego na ten rok kalendarzowy przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, określonego w ustawie budżetowej, ustawie o prowizorium budżetowym lub ich projektach, jeżeli ustawy te nie zostały uchwalone. Od nadwyżki podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ponad limit składki nie są pobierane. W 2007 roku kwota ta wynosi 78.480 zł. Składka na ubezpieczenie emerytalne wynosi 19,52 % podstawy wymiaru, na rentowe 13 %. Składki te finansują w równych częściach pracownicy, jako ubezpieczeni i pracodawcy, jako płatnicy składek. Zatem pracownik finansuje z własnych środków składkę na ubezpieczenie:
- emerytalne - w wysokości 9,76 % podstawy wymiaru,
- rentowe - w wysokości 6,5 % podstawy wymiaru.
Jak już wspomniano, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe osób zatrudnionych w ramach stosunku pracy stanowią przychody ze stosunku pracy w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. - stosownie do postanowień art. 12 u.p.d.o.f. - wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze, bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło ich finansowania, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody ekwiwalenty, za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie chorobowe pracowników stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, bez stosowania ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek. Składkę tę finansują z własnych środków pracownicy i wynosi ona 2,45 % podstawy wymiaru składki. W praktyce mogą wystąpić sytuacje kiedy pracodawca nadpłaci składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. Składka ta zostanie wówczas zwrócona pracownikowi za pośrednictwem pracodawcy (jako płatnika składek). Kwota zwróconych pracownikowi składek stanowi jego przychód, zatem pracodawca dolicza je do dochodu pracownika w miesiącu, w którym otrzymał ich zwrot. Nie ma przy tym podstaw prawnych do korekty rozliczenia rocznego dokonanego przez pracodawcę lub zeznania podatkowego złożonego przez pracownika za lata, w których składki zostały nadpłacone. Należy także zauważyć, iż kwota zwróconych składek stanowi podstawę wymiaru składki na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, natomiast nie stanowi podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne.
Wysokość zaliczki na podatek uzależniona jest od wysokości dochodu uzyskanego przez pracownika od początku roku u danego pracodawcy. W 2007 roku zaliczki te wynoszą:

1) 19% dochodu uzyskanego w danym miesiącu za miesiące od początku roku do miesiąca włącznie, w którym dochód pracownika uzyskany u pracodawcy od początku roku przekroczył kwotę 43.405 zł;
2) 30% dochodu uzyskanego w danym miesiącu za miesiące następujące po miesiącu, w którym dochód uzyskany od początku roku przekroczył kwotę 43.405 zł;
3) 40% dochodu uzyskanego w danym miesiącu za miesiące następujące po miesiącu, w którym dochód uzyskany od początku roku przekroczył kwotę 85.528 zł.
Jeżeli podatnik złoży płatnikowi oświadczenie, że za dany rok zamierza opodatkować dochody łącznie z małżonkiem bądź na zasadach określonych dla osób samotnie wychowujących dzieci (preferencyjne opodatkowanie dochodów reguluje art. 6 u.p.d.o.f.), a za dany rok podatkowy przewidywane, określone w oświadczeniu:

1) dochody podatnika nie przekroczą górnej granicy pierwszego przedziału skali, a odpowiednio małżonek lub dziecko nie uzyskują żadnych dochodów z wyjątkiem renty rodzinnej - zaliczki za wszystkie miesiące roku podatkowego wyniosą 19% dochodu uzyskanego w danym miesiącu i będą dodatkowo pomniejszane za każdy miesiąc o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej,
2) dochody podatnika przekroczą górna granicę pierwszego lub drugiego przedziału skali podatkowej a odpowiednio małżonek lub dziecko nie uzyskają żadnych dochodów z wyjątkiem renty rodzinnej lub dochody małżonka mieszczą się w niższych przedziałach skali podatkowej - zaliczki za miesiące od początku roku włącznie do miesiąca, w którym dochód podatnika przekroczy górna granicę drugiego przedziału skali, wyniosą 19%, a za miesiące następujące po tym miesiącu 30% dochodu uzyskanego w danym miesiącu.
Zaliczki w mniejszej wysokości pracodawca pobiera począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostało złożone oświadczenie. W razie zmiany stanu faktycznego upoważniającego do obniżki zaliczek lub utraty możliwości opodatkowania dochodów zgodnie z art. 6 u.p.d.o.f. pracownik jest zobowiązany poinformować o tym płatnika. W tym przypadku od miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik przestał spełniać warunki do obniżki, pracodawca pobiera zaliczki na "zwykłych" zasadach.
Pracodawca dokonuje zmniejszenia zaliczki na podatek dochodowy, o kwotę stanowiącą 1/12 kwoty zmniejszającej podatek, określonej w pierwszym przedziale skali podatkowej (tj. jak już wyjaśniono w 2007 r. o kwotę 47 zł 71 gr) jeżeli pracownik przed pierwszą wypłatą wynagrodzenia w roku podatkowym złoży oświadczenie, w którym stwierdzi, że:
- nie otrzymuje emerytury lub renty,
- nie osiąga dochodów z tytułu członkostwa w spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną,
- nie osiąga dochodów, od których zobowiązany jest opłacać zaliczki na podatek dochodowy,
- nie otrzymuje świadczeń pieniężnych od organu zatrudnienia lub od biura terenowego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, - ten zakład pracy jest właściwy do stosowania tego zmniejszenia.
Oświadczenie to składa się na formularzu PIT-2. Oświadczenia tego nie składa się, w kolejny roku podatkowym, jeżeli stan faktyczny wynikający z oświadczenia złożonego w latach poprzednich nie uległ zmianie. Pracownik zobowiązany jest natomiast zawiadomić zakład pracy o zmianach stanu faktycznego wynikającego z oświadczenia przed wypłatą wynagrodzenia za miesiąc, w którym zaszła zmiana.
Zaliczkę obliczoną przy zastosowaniu omówionych powyżej reguł pracodawca - płatnik pomniejsza o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne pobranej w danym miesiącu przez niego, zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych . Na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. Nr 210, poz. 2135 z późn. zm.) składka na ubezpieczenie zdrowotne w 2007 r. wynosi 9% podstawy wymiaru tej składki. Jednakże przepisy podatkowe (tj. art. 27b u.p.d.o.f.) stanowi, że kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne, o którą zmniejsza się zaliczkę na podatek dochodowy, nie może przekroczyć 7,75 % podstawy wymiaru tej składki. Zatem płatnik - pracodawca pobierze 9% składkę na powszechne ubezpieczenie zdrowotne, a od zaliczki na podatek odliczy tylko składkę w wysokości 7,75% podstawy jej wymiaru.
Należy także pamiętać, iż odliczeniu od zaliczki na podatek przekazywanej do urzędu skarbowego nie podlegają składki na ubezpieczenie zdrowotne, których podstawę stanowi dochód (przychód) wolny od podatku na podstawie art. 21 u.p.d.o.f. oraz dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Pomniejszanie zaliczki na podatek o składkę na ubezpieczenie zdrowotne pobraną przez płatnika - pracodawcę reguluje art. 32 ust. 3b u.p.d.o.f. Pracodawcy są zobowiązani do przekazania zaliczek na podatek dochodowy na rachunek urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Przekazanie musi nastąpić do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki. Obecnie płatnik nie przesyła do urzędu skarbowego zbiorczej miesięcznej deklaracji, w której informowałby o łącznej sumie wypłat dokonanej w danym miesiącu. Jednakże w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym pracodawca jest obowiązany przesłać do urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, roczną deklarację, według ustalonego wzoru (PIT-4R).
Natomiast na podstawie art. 38 ust. 2 u.p.d.o.f. pracodawcy będący zakładami pracy chronionej oraz zakładami aktywności zawodowej, kwoty zaliczek pobranych od dochodów pracowników oraz od zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego, wypłaconych przez pracodawców: 1) za miesiące od początku roku do miesiąca włącznie, w którym dochód pracownika uzyskany od początku roku u tego pracodawcy przekroczył kwotę stanowiącą górna granicę pierwszego przedziału skali (tj. w 2007 r. 43.405 zł) przekazują nie do urzędu skarbowego ale:
- w 10 % na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
- w 90 % na Zakładowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
2) za miesiące następujące po tym miesiącu przekazują na "zwykłych zasadach" do urzędu skarbowego.
Czytelnik pyta także o zastosowanie ulgi rodzinnej przy poborze zaliczki na podatek przez płatnika (odliczenie to reguluje art. 27f u.p.d.o.f., dodany powołaną nowelizacją). Ustawa o podatku dochodowym nie upoważnia płatnika do stosowania tej ulgi, przy poborze zaliczki. Uprawnienie do jej uwzględnienia przez płatnika "pojawia się" dopiero przy sporządzaniu rocznego obliczenia podatku za pracownika.

Postawa prawna: art. 32 ust. 2- 5, art. 38 ust. 1 i 1a, oraz inne powołane bezpośrednio w tekście przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176, z późn. zm.); art. 8 ust. 1, 2 i ust. 6 oraz art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588).

Powrót

Szukasz więcej informacji: