Strona główna
|
LEX OMEGA |
Zapraszamy do zapoznania się z naszą bogatą ofertą.
|
LEX SIGMA |
|
LEX GAMMA |
|
Prawo Europejskie |
|
KOMENTARZE |
|
Informator Prawno-Gospodarczy |
|
Polska Bibliografia Prawnicza |
|
Prawo Miejscowe |
NewsKiK
EUROPEJSKI PRZEGLĄD SĄDOWY
Europejski Przegląd Sądowy nr 6/2007, Zasady zwrotu pomocy państwa w świetle ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, Maciej Szpunar
W zakresie kompetencji wynikających z art. 87 i następnych Traktatu o Wspólnocie Europejskiej (TWE) oraz prawa pochodnego, Komisja Europejska kontroluje zgodność pomocy państwa ze wspólnym rynkiem.
Jak wskazuje Maciej Szpunar "nielegalność" pomocy państwa odnosi się zasadniczo do dwóch sytuacji. Po pierwsze, może chodzić o pomoc, co do której Komisja wydała decyzję o jej niezgodności ze wspólnym rynkiem na podstawie art. 88 ust. 2 akapit pierwszy TWE (tzw. decyzję negatywną). Po drugie natomiast, pomocą nielegalną jest również pomoc udzielona z naruszeniem art. 88 ust. 3 zdanie ostatnie TWE. Chodzi tu o pomoc (lub jej zmianę), która została wprowadzona w życie bez notyfikowania Komisji, bądź co do której toczy się jeszcze przed Komisją postępowanie na podstawie art. 88 ust. 2 TWE. W takiej sytuacji, do czasu zakończenia postępowania, państwo członkowskie nie może wprowadzić w życie projektowanych środków pomocowych.
Autor omawia między innymi decyzje Komisji dotyczące zwrotu pomocy publicznej oraz regulacje prawa wspólnotowego oraz regulacje prawa polskiego stwierdzające obowiązek windykacji. Analizuje również zakres właściwości prawa krajowego dotyczącego windykacji nielegalnie udzielonej pomocy państwa i ocenia tryb windykacji pomocy określony w art. 25-27 ustawy w kontekście zasady ekwiwalentności i zasady efektywności.
Europejski Przegląd Sądowy nr 6/2007, Zasada ekwiwalentności w prawie Wspólnot Europejskich, Piotr Brzeziński
Prawo wspólnotowe nie wypracowało zunifikowanych i ujednoliconych zasad dotyczących dochodzenia roszczeń opartych na prawie wspólnotowym przed sądami wewnętrznymi w poszczególnych państwach członkowskich UE (sądami krajowymi). Tego rodzaju roszczenia są w zasadzie rozpatrywane przez sądy krajowe zgodnie z przepisami i zasadami procesowymi państw członkowskich (zasada autonomii proceduralnej). Taka sytuacja może być zagrożeniem dla znanej z praktyki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) zasady jednolitego stosowania prawa wspólnotowego oraz dla jego efektywności. Autonomia proceduralna państw członkowskich w sferze sądowego stosowania krajowych reguł i zasad proceduralnych ogranicza wpływ orzeczniczy ETS, który na podstawie Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) ustanawia zasady, jakimi powinien się kierować sąd państwa członkowskiego w procesie stosowania i wykładni krajowych przepisów procesowych przy rozpoznawaniu spraw opartych na (materialnym) prawie wspólnotowym. Chodzi tu wyłącznie o sytuacje, w których brakuje procesowych przepisów na szczeblu wspólnotowym.
Piotr Brzeziński prezentuje przegląd orzecznictwa dotyczącego zasady ekwiwalentności (określanej także mianem zasady niedyskryminacji lub równoważności, ang. principle of equivalence), która - obok zasady efektywności - należy do fundamentalnych zasad ograniczających autonomię proceduralną państw członkowskich w sferze sądowego stosowania krajowych reguł i zasad proceduralnych.
PRAWO FINANSOWE, PRAWO PODATKOWE, PRAWO BILANSOWE
Przegląd Podatkowy nr 6/2007, Nadużywanie przepisów umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz zjawisko treaty shopping (1), Michał Zdyb
- Czym jest i jakie formy może przyjąć nadużywanie przepisów umów o unikaniu podwójnego opodatkowania?
- Jaka różnica między unikaniem a uchylaniem się od opodatkowania w stosunkach międzynarodowych?
- Jak postrzegane jest przez OECD zjawisko treaty shopping?
- Na czym polega technika podwójnej rezydencji podatkowej?
Przegląd Podatkowy nr 6/2007, Konwencja Arbitrażowa - nowe rozwiązania prawne dla przedsiębiorstw powiązanych, Adam Biegalski
- Jaka jest definicja podmiotów powiązanych w świetle przepisów Konwencji Arbitrażowej?
- Czy wszczęcie lub prowadzenie postępowań na podstawie Konwencji Arbitrażowej jest niezależne od równoległego podejmowania środków w oparciu o przepisy krajowe?
- Kiedy ma zastosowanie postępowanie polubowne?
- Co się dzieje, jeżeli postępowanie polubowne nie doprowadzi do zawarcia porozumienia?
PRAWO HANDLOWE, PRAWO CYWILNE
Przegląd Prawa Handlowego nr 6/2007, Wykonanie układu obejmującego konwersję wierzytelności na akcje, gdy wierzytelności okazały się nieistniejące, Antoni Witosz
W toku konwersji wierzytelności na akcje w postępowaniu upadłościowym z możliwością zawarcia układu, wierzytelności przysługujące wierzycielom upadłego stają się wkładami niepieniężnymi, służącymi pokryciu podwyższonego kapitału zakładowego spółki. Akcje w podwyższonym kapitale obejmują osoby, których należności są objęte układem według przepisów prawa upadłościowego i naprawczego.
Z uwagi na specyfikę postępowania upadłościowego przy stosowaniu w odniesieniu do jego skutków właściwych przepisów kodeksu spółek handlowych pojawić się mogą rozliczne problemy. Kwestia wierzytelności, które zostały skonwertowane na akcje, a których istnienie zostało następnie wzruszone, stanowi jeden z nich, a jest ona wynikiem objęcia układem także wierzytelności przyszłych, warunkowych czy też niestwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sądu, a jedynie uprawdopodobnionych w toku postępowania upadłościowego.
Prezentowany przez Antoniego Witosza wywód wskazuje, że zamiar ustawodawcy polegający na możliwości rozszerzenia propozycji układowych nie pociągnął za sobą takich regulacji, które uczyniłyby te nowe możliwości pozbawionymi wątpliwości w zakresie ich stosowania w praktyce. Autor przedstawia propozycję rozwiązania tego problemu, które nie jest może rozwiązaniem bardziej efektywnym, lecz przede wszystkim niebudzącym wątpliwości w tym znaczeniu, że nie pozwalają na różne interpretacje.
Przegląd Prawa Handlowego nr 6/2007, Prekluzja w postępowaniu gospodarczym, Tomasz Szanciło
Polskie postępowanie cywilne jest stopniowo, ale systematycznie, uwalniane od ograniczeń i restrykcji chroniących dominującą wcześniej i traktowaną niemal jak dogmat zasadę tzw. prawdy obiektywnej. Wzmacnia zasadę kontradyktoryjności, jako że to strony są rzeczywistymi "dysponentami" procesu cywilnego.
Przejawem tych zmian jest wprowadzanie do kodeksu postępowania cywilnego przepisów rozszerzających oraz umacniających system prekluzji materiału procesowego, który sprzyja zasadzie koncentracji materiału dowodowego, a którego założenia szczegółowo przedstawia i omawia autor.
Przegląd Prawa Handlowego nr 6/2007, Dywidenda niepieniężna w spółce akcyjnej, Bartłomiej Popielarski, Marcin Przychodzki
Zgodnie z art. 347 § 1 k.s.h., akcjonariusze mają prawo do udziału w zysku wykazanym w sprawozdaniu finansowym, zbadanym przez biegłego rewidenta, który został przeznaczony przez walne zgromadzenie do wypłaty akcjonariuszom.
Ta część zysku jest nazywana "dywidendą". Mianem tym bywa określany również udział przypadający na poszczególnych akcjonariuszy. Dominującą formą wypłaty akcjonariuszom ich udziału w zysku jest postać pieniężna. Dywidenda niepieniężna jest obecnie w Polsce rzadko stosowana, choć trzeba odnotować, że decydują się na nią coraz częściej nawet największe krajowe spółki akcyjne.
Zdaniem autorów wypłata dywidendy w formie niepieniężnej może stanowić atrakcyjną alternatywę zarówno dla spółki, jak i dla jej akcjonariuszy. Spółka unika konieczności gromadzenia gotówki, a w przypadku braku wystarczających środków pieniężnych - zaciągania kredytu lub upłynniania majątku. Oszczędza również na kosztach ewentualnego uprzedniego zbycia określonych dóbr celem wypłaty gotówki. Akcjonariusze mogą być z kolei zainteresowani zbędnym dla spółki majątkiem lub też jej produktami. Może to stanowić jeden z instrumentów budujących trwałe więzi gospodarcze pomiędzy przedsiębiorcami.
Celem artykułu Bartłomieja Popielarskiego i Marcina Przychodzkiego jest zasygnalizowanie problematyki dywidendy niepieniężnej i zwrócenie uwagi na trudności, jakie wynikają z braku unormowania tej formy zaspokojenia interesu akcjonariuszy. Autorzy sugerują, że uzupełnienie kodeksu spółek handlowych o przepisy regulujące zasady wypłaty dywidendy niepieniężnej przyczyniłoby się do szerszego wykorzystania tej instytucji w praktyce.
SAMORZĄD TERYTORIALNY
Samorząd Terytorialny nr 6/2007, Zakres odpowiedzialności odszkodowawczej organu w związku z przepisami przejściowymi ustawy z 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw, Jakub Pitera
Problematyka odpowiedzialności odszkodowawczej organu administracji publicznej za szkodę wynikającą z wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji była uregulowana w k.p.a. jeszcze przed wejściem w życie Konstytucji RP. Regulacja ta była powszechnie krytykowana, przede wszystkim ze względu na ograniczenie odpowiedzialności organu wyłącznie do szkody rzeczywistej (tzw. damnum emergens). Pozostawało to w sprzeczności z zasadami odpowiedzialności uregulowanymi w Kodeksie cywilnym i niewątpliwie stawiało stronę postępowania administracyjnego w niekorzystnej sytuacji. Stan prawny zmieniony został w następstwie wejścia w życie Konstytucji RP (art. 77 wprowadził nowe zasady odpowiedzialności podmiotów wykonujących władztwo publiczne), orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2003 r. wykluczającego możliwość ograniczenie zakresu obowiązku odszkodowawczego i ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692). Nowelizacja k.p.a. zawarta w przywołanej ustawie uchyliła art. 160 k.p.a., przyjmując jednakże zasadę, iż w odniesieniu do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed 1 września 2004 roku (tj. dnia wejścia w życie tej ustawy) zastosowanie znajdą przepisy art. 160 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy. Oznacza to, że ten właśnie przepis będzie stanowił podstawę orzekania w przedmiocie roszczeń z tytułu szkód, które powstały na skutek zdarzeń i stanów prawnych sprzed 1 września 2004 r. Ustawa nie precyzuje jednak jakie to "zdarzenia i stany prawne" objęte są zakresem tego przepisu. Należy jednakże przyjąć, że chodzi w tym przypadku o wszystkie szkody, jakie zostały wyrządzone stronie w związku z wydaniem decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. bądź stwierdzenia nieważności takiej decyzji. W konsekwencji, jeżeli do wyrządzenia szkody doszło w wyniku uchylenia decyzji wydanej z naruszeniem art. 156 § 1 k.p.a. dopiero po 1 września 2004 roku, nie będzie ono objęte hipotezą art. 5 ustawy, a podstawy dochodzenia roszczenia nie będzie stanowił art. 160 k.p.a. W tym zakresie podstawę roszczenia strony stanowić będą przepisy Kodeksu cywilnego, które weszły w życie na mocy ustawy z 17 czerwca 2004 (art. 417 i art. 4171 § 2 kc.). W przypadku konieczności dochodzenia roszczeń na podstawie art. 160 k.p.a. dodatkową trudność stanowi konieczność dokonania wykładni tego przepisu z uwzględnieniem wyroku TK oraz treści art. 77 Konstytucji.
Samorząd Terytorialny nr 6/2007, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2007 r. (I OSK 418/06), Wojciech Taras
Stosunkowo rzadko zdarza się by w tak krótkim czasie od momentu ogłoszenia orzeczenie sądu przedmiotem stało się refleksji naukowej. W glosowanym wyroku NSA uznał, że prawomocne postanowienie prokuratora rejonowego o umorzeniu śledztwa na skutek niewykrycia sprawcy w przedmiocie sfałszowania oznaczeń identyfikacyjnych pojazdu ma moc orzeczenia stwierdzającego popełnienie przestępstwa i stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie rejestracji pojazdu przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Pogląd sądu jest o tyle istotny, że dotyczy istotnego problemu związanego z konsekwencjami wadliwej rejestracji pojazdów samochodowych. Stosunkowo często uruchamiane są nadzwyczajne postępowania administracyjne dotyczące rejestracji skradzionych samochodów, które po wycięciu oryginalnego numeru identyfikacji nadwozia i dospawaniu w to miejsce kawałka blachy z innym numerem zostały sprzedane o zarejestrowane przez nabywców. Uzasadnienie stanowiska sądu nie wydaje się jednak przekonywujące. Jak zwraca uwagę glosator takie postanowienie prokuratora nie daje jeszcze podstaw do rozpoczęcia postępowania wznowieniowego z powodu przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., ale może stanowić podstawę wznowienia jako istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nie znana organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.).
Finanse Komunalne nr 6/2007, Pomoc publiczna - nadzwyczajne postępowanie nadzorcze, Joanna German, Milan Usak
Pomoc publiczna jest jednym z elementów interwencjonizmu państwa w gospodarkę rynkową i może w istotnym stopniu zniekształcać konkurencję w ramach wolnego rynku. Z tego też względu warunki jej udzielania i nadzoru w tym zakresie są przedmiotem szczególnych uregulowań w prawie Unii Europejskiej. Kompetencje nadzorcze w zakresie dopuszczalności udzielania pomocy publicznej przyznane zostały Komisji Europejskiej, a szczególnym wyrazem nadzoru jest obowiązek notyfikacji projektowanej pomocy. Postępowanie notyfikacyjne kończy się wydaniem przez Komisję opinii o projektowanej pomocy w zakresie jej zgodności ze wspólnym rynkiem i jest to tzw. zwykłe postępowanie nadzorcze. Postępowanie nadzwyczajne dotyczy pomocy dotyczy pomocy już udzielonej, która może mieć negatywny wpływ na zachodzące procesy gospodarcze. Postępowanie to obejmuje procedurę w sprawie pomocy przyznanej bezprawnie oraz procedurę dotyczącą pomocy niewłaściwie wykorzystanej. Ta druga procedura nie jest samodzielnie uregulowana i opiera się na przepisach dotyczących postępowania notyfikacyjnego oraz w sprawie pomocy przyznanej bezprawnie. Ze względu na to, że jest to postępowanie dotyczące pomocy, która była wcześniej przedmiotem notyfikacji Komisja nie przeprowadza badania wstępnego pomocy (jak w przypadku pomocy nielegalnej), a głównym uczestnikiem postępowania jest w tym przypadku beneficjent wsparcia. W postępowaniu tym nie jest także stosowany nakaz tymczasowej windykacji i nie jest możliwe przypisanie odpowiedzialności państwu członkowskiemu.
WYJAŚNIENIA PRAKTYCZNE
Przegląd Podatkowy nr 6/2007, Podatek od towarów i usług. Kasa rejestrująca a zaliczki-obowiązek ewidencjonowania, Michał Szczypiór
Nasza firma prowadzi działalność gospodarczą w ramach której dokonujemy sprzedaży wyłącznie na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Prowadzimy ewidencję obrotu przy pomocy urządzenia rejestrującego. Od czasu do czasu (odbywa się to raczej sporadycznie) w ramach działalności na poczet przyszłej sprzedaży otrzymujemy zaliczki. Ostatnio Nasz nowy księgowy powziął wątpliwość, czy aby poprawnie rozliczamy otrzymane zaliczki. Czy w opisanej sytuacji otrzymanie takiej zaliczki na poczet przyszłej dostawy musimy również ewidencjonować na kasie fiskalnej? Jeśli okaże się, że tak, to kiedy powstaje obowiązek podatkowy? Czy w takiej sytuacji zmuszeni jesteśmy do wystawiania faktur VAT? Czy zawsze musimy wystawiać takie faktury czy tylko na wyraźne żądanie odbiorcy czy też usługobiorcy? Czy czasami nie dojdzie do opodatkowania podwójnie tej samej sprzedaży (paragon i faktura VAT)?
Zgodnie z regulacjami art. 111 ust.1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.
Odnośnie ewidencjonowania samych zaliczek, to należy pamiętać, że w obecnym stanie prawnym każda zaliczka na poczet sprzedaży winna być traktowana jako nierozerwalny element dokonywanej sprzedaży. Z powyższego wynika zatem, że jeżeli jesteście Państwo w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zobowiązani do ewidencjonowania obrotu przy użyciu urządzenia rejestrującego, to również i otrzymane zaliczki powinny być ewidencjonowane z chwilą otrzymania na kasie fiskalnej.
Jeśli chodzi o dokumentowanie takiej transakcji w szczególności konieczność wystawienia faktury VAT, to trzeba pamiętać, że zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług - fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi - z pewnymi zastrzeżeniem na które wskazuje § 14 i 15 przedmiotowego rozporządzenia.
Zgodnie natomiast z brzmieniem § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 25 maja 2005r, fakturę VAT wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia, w którym otrzymano część lub całość należności od nabywcy. Otrzymana część należności może stanowić w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę. Przepisy te dotyczą jednak wyłącznie takiej sytuacji, gdy sprzedaż (a także otrzymanie samej zaliczki) należy udokumentować fakturą VAT. Tymczasem, zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy o VAT, podatnicy nie mają obowiązku wystawiania faktur osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej, przy czym są obowiązani do wystawienia faktury na żądanie tych osób.
Zatem, w przypadku braku obowiązku udokumentowania sprzedaży fakturą VAT, fakturę taką wystawia się jedynie na żądanie kupującego lub usługobiorcy, na zasadach określonych w art. 87 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (dalej: o.p.). Samo wystawienie faktury na żądanie osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej nie zwalnia jednocześnie podatnika z obowiązku zaewidencjonowania obrotu w kasie fiskalnej. W takiej sytuacji należy pamiętać, że w przypadku gdy faktura dotyczy sprzedaży zarejestrowanej przy zastosowaniu urządzenia rejestrującego, do kopii faktury podatnik obowiązany jest dołączyć oryginał paragonu, dokumentującego tę sprzedaż. Wprowadzenie takiej regulacji, zgodnie z zamiarem ustawodawcy , miało na celu wyeliminowanie błędów "podwójnego opodatkowania" tej samej czynności (§ 11 ust. 3 rozporządzenia z dnia 25 maja 2006 r.). Jednakże zgodnie z §11 ust. 4 przywoływanego rozporządzenia, nie dotyczy to sprzedaży dokumentowanej fakturą emitowaną przy zastosowaniu kasy rejestrującej, w przypadkach gdy wartość sprzedaży i kwota podatku należnego zostały zarejestrowane w dobowym raporcie fiskalnym kasy.
Co do samej podstawy opodatkowania, trzeba pamiętać, że podstawą opodatkowania VAT jest obrót, który stanowi kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku, a w przypadku gdy pobrano zaliczki- co w Państwa przypadku niewątpliwie miało miejsce, zadatki, przedpłaty lub raty, obrotem jest również kwota otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku (art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT).
Odnośnie kwestii terminu powstania obowiązku podatkowego, to w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 19 ust. 1 i 11 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje, co do zasady, z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. Jeżeli jednak przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, to wówczas obowiązek podatkowy powstaje w tej części z chwilą jej otrzymania.
Obowiązek ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego z tytułu sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej przy zastosowaniu kasy fiskalnej dotyczy również zaliczek, otrzymywanych na poczet tej sprzedaży. Zatem w takim przypadku nie istnieje obowiązek niejako dodatkowego potwierdzania dokonanej czynności poprzez jednoczesne wystawienie faktury VAT. Na żądanie nabywcy sprzedawca ma obowiązek wystawić fakturę, na zasadach określonych w art. 87 o.p. Należy jednak pamiętać, że wystawienie faktury na żądanie osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej nie zwalnia sprzedawcy z obowiązku rejestracji obrotu w kasie fiskalnej.
Podstawa prawna: powołane przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.); rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2005 r., Nr 95, poz. 798 i Nr 102, poz. 860); powołane przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (Tekst jednolity z 2005r, Dz. U Nr 8, poz. 60 z późn. zm.).
Szukasz więcej informacji:
- Europejski Przegląd Sądowy (poszczególne numery)
- Glosa - Prawo Gospodarcze w Orzeczeniach i Komentarzach
- Przegląd Prawa Handlowego (poszczególne numery)
