Strona główna
|
LEX OMEGA |
Zapraszamy do zapoznania się z naszą bogatą ofertą.
|
LEX SIGMA |
|
LEX GAMMA |
|
Prawo Europejskie |
|
KOMENTARZE |
|
Informator Prawno-Gospodarczy |
|
Polska Bibliografia Prawnicza |
|
Prawo Miejscowe |
NewsKiK
EUROPEJSKI PRZEGLĄD SĄDOWY
Europejski Przegląd Sądowy nr 8/2007, Podatki bezpośrednie w UE - pozorny brak harmonizacji na przykładzie orzecznictwa ETS w sprawach podatkowych, Barbara Garlacz
Państwa członkowskie podpisujące Traktat o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej (TWE) zobowiązały się:
- po pierwsze, do coraz większej integracji gospodarczej,
- po drugie, do usuwania przeszkód i warunków, które mogłyby zakłócić, zniekształcić lub uniemożliwić prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego.
- po pierwsze, do coraz większej integracji gospodarczej,
- po drugie, do usuwania przeszkód i warunków, które mogłyby zakłócić, zniekształcić lub uniemożliwić prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego.
Jedną z takich przeszkód są różne, a przez to dyskryminujące, systemy podatkowe państw członkowskich. Środkiem służącym ściślejszej integracji i unikaniu przeszkód na wspólnym rynku w korzystaniu z czterech wolności, są m.in. dyrektywy przyjmowane przez Radę Unii Europejskiej. Ich celem ma być rozszerzenie i ułatwienie poprzez prawo wtórne, następnie implementowane do prawa wewnętrznego państw członkowskich, korzystania ze swobód wspólnego rynku.
Barbara Garlacz analizuje orzecznictwo ETS i omawia między innymi takie zagadnienia, jak konwergencja systemów prawnych i podatkowych, źródła zakazu dyskryminacji podatkowej, wypłaty dywidend i kredyty podatkowe a swoboda przedsiębiorczości, dyskryminacja podatkowa a swoboda świadczenia usług, koherentne systemy podatkowe i ucieczka przed podatkami oraz transgraniczne rozliczanie strat w ramach holdingów.
Europejski Przegląd Sądowy nr 8/2007, Przesłanki zastosowania środka tymczasowego przez sąd krajowy w świetle wspólnotowej zasady efektywności - glosa do wyroku ETS z 13.03.2007 r. w sprawie C-432/05 Unibet (London) Ltd i Unibet (International) Ltd przeciwko Justitiekanslern, Eliza Skotnicka
Glosowany przez Elizę Skotnicką wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) z 13.03.2007 r. w sprawie C-432/05 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 234 TWE orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez szwedzki Sąd Najwyższy (Högsta Domstolen) w postępowaniu z powództwa Unibet (London) Ltd i Unibet (International) Ltd przeciwko Justitiekanslern, dotyczy wykładni zasady skutecznej ochrony uprawnień podmiotów prawa, mających źródło w prawie wspólnotowym. Rozstrzygnięcie to dotyka dwóch istotnych kwestii - mianowicie zawiera odpowiedź na pytanie, czy dla zapewnienia jednostkom skutecznej ochrony uprawnień wynikających z prawa wspólnotowego konieczne jest istnienie w prawie krajowym środka prawnego w postaci odrębnego powództwa o ustalenie niezgodności prawa krajowego z prawem wspólnotowym, czy też wystarczająca jest możliwość dokonania takiej kontroli w sposób incydentalny, w trybie zagadnienia prejudycjalnego, w ramach postępowania o odszkodowanie - kwestia ta pozostała poza kręgiem rozważań autorki. Jednocześnie ETS w orzeczeniu tym dokonał analizy zasad, dopuszczalności i kryteriów stosowania przez sąd krajowy środków tymczasowych w celu zapewnienia skutecznej ochrony sądowej uprawnień podmiotów, mających źródło w prawie wspólnotowym, w sytuacji gdy istnieje wątpliwość co do zgodności przepisów krajowych z prawem wspólnotowym.
Przedmiotem rozważań autorki jest wyłącznie problematyka dotycząca stosowania środków tymczasowych.
PAŃSTWO I PRAWO
Państwo i Prawo nr 7/2007, Dwie próby ograniczenia impasu w polityce karnej, Leon Tyszkiewicz
Jak dobrze wiadomo, nasza polityka karna jest przedmiotem dość zasadniczego sporu. Z jednej strony, znaczna liczba wybitnych specjalistów pozytywnie ocenia aktualną politykę karną sądów i przepisy kodeksu karnego z 1997 r. leżące u jej podstaw. Drugą stronę konfliktu stanowią mniej liczni eksperci oraz spora grupa w tej chwili wpływowych polityków, którzy postulują wyraźne zaostrzenie polityki karnej i daleko idące zmiany w aktualnie obowiązujących przepisach karnych. Spór, o którym mowa, jest bardzo poważny, bowiem toczy się między środowiskami, które, z jednej strony, korzystają z autorytetu nauki, z drugiej strony ich adwersarze - inaczej niż naukowcy - poza też istotnymi racjami merytorycznymi mają władzę i możliwość bezpośredniego kształtowania polityki legislacyjnej.
Można domyślać się, że także u podłoża tej kontrowersji leży charakterystyczna dla naszej współczesnej kultury walka między liberalizmem, dla którego naczelną wartością jest wolność, a pryncypializmem, który obok wolności uznaje istnienie innych wartości, mogących prowadzić do ograniczenia w pewnych przypadkach wolności. Sprawą niezwykle doniosłą i pilną jest podejmowanie starań w kierunku, jeśli nie uzyskania pełnej zgody, to co najmniej zbliżenia stanowisk.
Państwo i Prawo nr 7/2007, Zadania polityki kryminalnej na tle występujących trudności, Teodor Szymanowski
Problemy i trudności polityki kryminalnej w Polsce wymagają dyskusji na podstawie rzetelnej analizy zarówno ustawodawstwa, jak i danych empirycznych. Ta potrzeba wynika z zauważanych zmian w przestępczości, jak i orzecznictwie oraz metod wykonywania kar i środków karnych. Dodatkowo wynika to również z zamierzonej szerokiej nowelizacji ustawodawstwa karnego. Dlatego też wezwanie Leona Tyszkiewicza do dyskusji na te tematy jest jak najbardziej uzasadnione, a wypowiedź Teodora Szymanowskiego nawiązuje w dużej mierze do artykułu Leona Tyszkiewicza - często polemicznie.
Państwo i Prawo nr 7/2007, Nowelizacja ustawy o finansach publicznych jako pierwszy etap ich reformy, Elżbieta Chojna-Duch
Nowelizacja ustawy z 30.06.2005 o finansach publicznych (DzU nr 249, poz. 2104), dokonana ustawą z 8.12.2006 o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 249, poz. 1832) obejmuje zmianami tylko wycinek obowiązujących przepisów ustawy. Jej naczelną ideą jest konsolidacja i uszczelnienie systemu finansów publicznych oraz jego większa przejrzystość, umożliwiające organom państwa lepszą kontrolę środków finansowych. Duże znaczenie przywiązuje się w niej do zarządzania i wdrażania środków uzyskanych z UE oraz skupienia kontroli zarządczej i koordynacji audytu wewnętrznego w Ministerstwie Finansów, w tym w Generalnym Inspektoracie Kontroli Skarbowej (zamiast dotychczasowego Głównego Inspektora Audytu Wewnętrznego).
Konsolidacja środków publicznych w budżecie państwa, według ustawy, została wzmocniona przede wszystkim w dwóch obszarach:
- jako poszerzenie dochodów budżetu państwa (i odpowiednio - wydatków budżetowych) o kategorię bezzwrotnych środków zagranicznych (w tym z UE);
- przez silniejsze powiązanie planów finansowych niektórych podmiotów gospodarki pozabudżetowej z budżetem państwa.
- przez silniejsze powiązanie planów finansowych niektórych podmiotów gospodarki pozabudżetowej z budżetem państwa.
Autorka szczegółowo analizuje założenia ustawy dochodząc do wniosku, że nowelizacja jest projektem cząstkowych, nielicznych i niekonsekwentnych zmian, niezasługujących z pewnością na miano "pierwszego etapu naprawy funkcjonowania sektora finansów publicznych". Niektóre ze zmian upraszczają jednak i racjonalizują procedury finansowania zadań publicznych.
PRAWO FINANSOWE, PRAWO PODATKOWE, PRAWO BILANSOWE
Przegląd Podatkowy nr 8/2007, Nowy status "zasady długości ramienia" w orzecznictwie ETS, Adam Zalasiński
- Czy państwa członkowskie mogą różnicować opodatkowanie podatników uczestniczących w obrocie transgranicznym?
- Z czego składa się test proporcjonalności środków przeciwdziałających unikaniu opodatkowania oraz nadużyciom przepisów prawa podatkowego?
- Jakie jest stanowisko ETS co do wymogu ujednolicenia zasad opodatkowania działalności krajowej i transgranicznej?
Przegląd Podatkowy nr 8/2007, Podatkowe konsekwencje zawarcia umowy pożyczki (1), Adam Mariański, Dariusz Strzelec/P>
- Czym charakteryzuje się umowa pożyczki i co ją odróżnia od umowy kredytu bankowego?
- Czy jednorazowe udzielenie pożyczki przez podmiotom niebędący podatnikiem podatku od towarów i usług spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku VAT?
- Kiedy udzielenie pożyczek może być uznane za czynności o charakterze sporadycznym?
Przegląd Podatkowy nr 8/2007, Nadużywanie przepisów umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz zjawisko treaty shopping (2), Michał Zdyb
- Czym jest technika zmiany charakteru dochodu - rule shopping?
- Jaka jest rola spółek bazowych oraz spółek pośredniczących w zakresie treaty shopping?
- Jakie są wewnętrzne środki zapobiegające nadużywaniu przepisów u.p.o. oraz treaty shopping?
- Czy umowne środki antyabuzywne służą wyłącznie zapobieganiu treaty shopping?
- Czy zjawisko treaty shopping przynosi jakieś dodatnie efekty?
Przegląd Podatkowy nr 8/2007, Optymalizacja wydatków marketingowych w świetle znowelizowanej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, Hubert Cichoń, Weronika Missala
- Jakie są główne cele optymalizacji podatkowej w zakresie wydatków marketingowych?
- W jaki sposób rozliczane są wydatki marketingowe począwszy od stycznia 2007 r.?
- Czy organy podatkowe dopuszczają możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków związanych ze sprzedażą premiową?
PRAWO HANDLOWE, PRAWO CYWILNE
Przegląd Prawa Handlowego nr 8/2007, Reklama usług świadczonych przez adwokatów w prawie polskim i prawie Unii Europejskiej, Marta Piotrowska
Adwokat należy do grupy zawodów zaufania publicznego. Jest to profesja szczególna, która w swojej idei opiera się na osobistym przekonaniu o kwalifikacjach i wiedzy osoby ją wykonującej. Zawód ten polega na udzielaniu pomocy prawnej często w sytuacjach realnego albo potencjalnego niebezpieczeństwa dla szczególnie cennych dóbr jednostki, a świadczone usługi mają zawsze charakter indywidualny, co wynika ze szczególnego zaufania łączącego osobę wykonującą zawód adwokata z klientem.
Spotyka się opinie, że szczególny charakter zawodu adwokata jako zawodu zaufania publicznego powoduje, iż dla adwokatów nie ma miejsca na reklamę w pełnym tego słowa znaczeniu ani nawet na działalność pełniącą przynajmniej część funkcji przypisywanych reklamie. Jednak zakaz komercyjnej reklamy adwokackiej wydaje się różnić od realizowania przez adwokatów prawa konsumentów do uzyskania rzetelnej informacji o działalności kancelarii. Prawo to jest przecież jedną z podstawowych wartości chronionych w demokratycznym państwie prawnym. Zdaniem Marty Piotrowskiej, adwokatów obowiązuje co prawda zakaz reklamy, ale nie zakaz promowania swoich usług. Sposobem nawiązywania kontaktu z klientem może być zatem marketing usług prawniczych, którego celem jest nie tylko kształtowanie wizerunku kancelarii, ale przede wszystkim rzeczowe i rzetelne informowanie o świadczonej pomocy prawnej. W związku z kontrowersjami, jakie budzi reklama adwokacka, autorka pokazuje polskie regulacje dotyczące tej dziedziny działalności adwokatów i porównuje je z przepisami obowiązującymi w prawie europejskim. Zwraca uwagę na występujące w praktyce trudności w odróżnieniu informacji od reklamy, a także omawia kwestię korzystania przez adwokatów z internetu w celu informowania o świadczonych przez nich usługach.
Choć zdaniem Marty Piotrowskiej zniesienie zakazu reklamy adwokackiej jest nieuniknione, trzeba pamiętać, że aby zapobiec pojawieniu się agresywnej reklamy, naruszającej godność wykonywanego zawodu, konieczne jest wprowadzenie ograniczeń. Niczym nieskrępowana reklama mogłaby spowodować zmniejszenie zaufania publicznego oraz poważania względem adwokatów w oczach opinii publicznej. Szeroka, prawdziwa, rzetelna informacja, uczciwa i rzeczowa reklama to szansa na skuteczne konkurowanie z adwokatami z innych państw i międzynarodowymi korporacjami zawodowymi.
Przegląd Prawa Handlowego nr 8/2007, Zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu wieczystoksięgowym, Agnieszka Maziarz-Charuza
Problematyka zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter procesowy, skarbowy a ponadto społeczny, bowiem dotyczy zrównoważenia interesów fiskalnych państwa oraz interesów stron dochodzących swych roszczeń na drodze procesu sądowego. Dobrodziejstwo tej instytucji, zwanej również "prawem ubogich", polega na tym, że osobom niemającym dostatecznych środków finansowych koniecznych do prowadzenia procesu umożliwia się dochodzenie swych praw lub obronę swych interesów w procesie cywilnym.
Ustawa z 28.07.2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych podejmuje próbę uporządkowania materii związanej ze zwolnieniem od kosztów sądowych, a przede wszystkim zamieszczenia wszystkich przepisów dotyczących podmiotowych, przedmiotowych i podmiotowo-przedmiotowych zwolnień w treści tej ustawy. Założeniem ustawodawcy było również pozostawienie rozstrzygania w tej kwestii sądowi.
Powierzenie decydowania o przyznaniu zwolnienia od kosztów organowi administracyjnemu z możliwością zaskarżenia decyzji odmownej w trybie postępowania administracyjnego nie jest w aktualnym stanie możliwe do zrealizowania z uwagi na brak właściwej instytucji, której można by powierzyć takie czynności. Chcąc jednak odciążyć sądy od wykonywania czynności niemających charakteru sprawowania wymiaru sprawiedliwości, powierzono decydowanie o zwolnieniu od kosztów sądowych referendarzom.
Agnieszka Maziarz-Charuza, sędzia sądu rejonowego, przewodnicząca wydziału ksiąg wieczystych, zajmuje się praktyczną analizą założeń ustawy związanych ze zwolnieniami od kosztów w postępowaniu wieczystoksięgowym. Omawia zwolnienia od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej z ustawy oraz na wniosek, całkowite i częściowe zwolnienie od kosztów sądowych osób fizycznych oraz podmiotów gospodarczych, a także zagadnienia związane z zaskarżalnością postanowień dotyczących zwolnień od opłat sądowych.
Przegląd Prawa Handlowego nr 8/2007, Charakter prawny klauzul integralności umowy w prawie polskim, Marcin Łolik
Klauzule integralności umowy (tzw. merger clauses lub integration clauses) powodują, że zawarta przez strony na piśmie umowa tworzy całość łączącego je stosunku prawnego. Tego typu klauzule mają za zadanie zapewnić kontrahentom stabilizację i bezpieczeństwo prawne w odniesieniu do postanowień umowy, które składają się na treść stosunku prawnego. Odgrywają istotną rolę w procesie dokonywania interpretacji, a przede wszystkim ustalenia właściwej treści umowy. Pozwalają kontrahentom na bliższe określanie zakresu treści łączącego ich stosunku prawnego, dzięki czemu mogą oni w dużej mierze zniwelować ryzyko związane z niepewnością, czy druga strona nie powoła się na postanowienia, które nie zostały umieszczone w tekście umowy. Uzgodnienie tego rodzaju klauzuli jest niekiedy niezbędne dla zawarcia rozbudowanej transakcji gospodarczej, którą poprzedzały długie i szczegółowe negocjacje. Właściwie skonstruowana merger clause może przyczynić się także do zapobieżenia powstaniu sporów, nie tylko przez precyzyjne określenie zakresu praw i obowiązków kontrahentów, lecz także pośrednio poprzez wymuszenie na kontrahentach większej ostrożności przy formułowaniu treści umowy.
Przedmiotem analizy Marcina Łolika jest zagadnienie klauzul integralności w praktyce kontraktowej w prawie polskim. Ponieważ jednak klauzule te są również źródłem zainteresowania doktryn oraz judykatury niektórych państw europejskich, autor omawia też podstawowe założenia regulacji występujących w innych systemach prawnych.
SAMORZĄD TERYTORIALNY
Samorząd Terytorialny nr 7-8/2007, Zasady finansowania szkół i placówek niepublicznych w świetle obowiązujących przepisów prawa, orzecznictwa i praktyki, Artur Olszewski
Art. 90 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty określa m .in. katalog podmiotów uprawnionych do otrzymania dotacji podmiotowej, zasady naliczania wysokości tej dotacji oraz sposób jej przekazywania podmiotom uprawnionym. Kompletne uregulowanie tej problematyki we wskazanym przepisie stanowiło podstawę do wypracowania w orzecznictwie sądowym (jeszcze sprzed reformy sądownictwa administracyjnego) poglądu, według którego art. 90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty stanowi samoistną podstawę prawną do wydania przez organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwały określającej zasady przekazywania dotacji, o której mowa w art. 90 tej ustawy i niedopuszczalne w związku z tym jest powoływanie w podstawie prawnej innych przepisów, w tym przepisów ustaw o finansach publicznych (wyrok NSA z dnia 14 lutego 2000 r., I SA/Ka 2355/99, Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych 2000, nr 4, poz. 116). Przywoływany artykuł określa zasady przyznawania różnych dotacji i stąd też "uchwałodawca samorządowy powinien przy określaniu trybu udzielania i rozliczania dotacji wyraźnie wskazać (...), których z wymienionych w ust. od 2a do 3b tego artykułu szkół lub placówek niepublicznych dotyczy zawarta w uchwale regulacja. Nie ma przy tym przeszkód prawnych zarówno w całościowym, jak i w częściowym unormowaniu tego zagadnienia."
Analiza orzecznictwa sądowego, regionalnych izb obrachunkowych i tekstów uchwał organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego daje podstawy do wyróżnienia kilku kategorii błędów w zakresie uchwał dotyczących dotacji. Powołując przykłady wadliwych zapisów uchwał Autor omawia kolejno błędy dotyczące: określania zasad przyznania dotacji, określania wysokości dotacji należnej podmiotom uprawnionym, oceny charakteru prawnego "umów" zawieranych między beneficjentem dotacji a organem wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego oraz zakresu kompetencji kontrolnych organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego.
Samorząd Terytorialny nr 7-8/2007, Konstrukcja i rozpoznawanie środków zaskarżenia bezczynności w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Michał Miłosz
Zagadnienie bezczynności organów administracji publicznej stosunkowo często jest przedmiotem zainteresowania doktryny administracyjnego prawa procesowego oraz orzecznictwa sądowego. Odnosi się ono jednak prawie wyłącznie do konstrukcji zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianego w art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz skargi na bezczynność do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Znacznie mniej uwagi poświęcane jest bezczynności w ramach szczególnego postępowania jakim jest postępowanie egzekucyjne w administracji. W tym postępowaniu, inaczej niż w procedurze uregulowanej w k.p.a., stan bezczynności nie wiąże się z niezakończeniem tego postępowania w określonym terminie, lecz z niepodejmowaniem określonych przepisami prawa czynności przez wierzyciela oraz przez organ egzekucyjny. W samej ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidziano dwa środki służące przeciwdziałaniu bezczynności wymienionych podmiotów: skargę na bezczynność wierzyciela oraz skargę na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Katalog ten uzupełniany jest jeszcze o stosowany odpowiednio, z mocy art. 18 u.p.e.a., art. 37 § 2 k.p.a. oraz skargę na bezczynność do sądu administracyjnego. Dopuszczenie odpowiedniego zastosowania art. 37 § 2 k.p.a. oznacza konieczność przyjęcia, iż uznanie za uzasadnioną skargi na bezczynność skutkuje koniecznością nakazania podjęcia czynności zmierzających do zastosowania lub zrealizowania środków egzekucyjnych, a ponadto umożliwia także wyznaczenie terminu do dokonania czynności, której nie podjął wierzyciel lub organ egzekucyjny. Jeżeli chodzi o zaskarżalność bezczynności do sądu administracyjnego to w tym przypadku możliwe jest zaskarżenie jedynie niewydania w toku postępowania postanowienia przez właściwy organ i to postanowienia, na które służy zażalenie.
Finanse Komunalne nr 7-8/2007, Kompetencje wojewody a kompetencje regionalnej izby obrachunkowej w nadzorze nad działalnością samorządu terytorialnego, Jan Dytko
Działalność organów jednostek samorządu terytorialnego podlega nadzorowi państwa, który jest sprawowany przez odpowiednie władze publiczne tzw. organy nadzoru. Zgodnie z postanowieniami Konstytucji RP (art. 171 ust. 2) oraz ustaw ustrojowych poszczególnych szczebli samorządu terytorialnego organami nadzoru są: Prezes Rady Ministrów, wojewodowie oraz regionalne izby obrachunkowe (rio). Nadzór sprawowany przez rio ma charakter wyspecjalizowany i ograniczony jest wyłącznie do spraw finansowych. Określenie "sprawy finansowe" nie ma swojej definicji legalnej w związku z czym zakres tego pojęcia definiowany jest bądź to jako ogół czynności związanych z gromadzeniem i wydatkowaniem zasobów pieniężnych i majątkowych bądź też przez odwołanie do ustawy o rio, określającej zakres działalności nadzorczej tych organów (zob. art. 11 ustawy o rio). Brak jednoznacznego określenia zakresu "spraw finansowych", a jednocześnie konstytucyjne podstawy nadzoru rio uzasadniają prezentowany w literaturze pogląd, iż izby mogą badać każdą uchwałę lub zarządzenie organów jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli tylko zostały one podjęte w sprawach finansowych. To z kolei może wywołać spory o właściwość pomiędzy rio a wojewodami w zakresie tego, który z organów będzie organem właściwym do wykonywania nadzoru. W zależności od rodzaju sporu (negatywnego czy pozytywnego) będziemy mieli do czynienia z brakiem ingerencji nadzorczej lub "podwójnym załatwieniem" sprawy przez oba organy. Ta ostatnia sytuacja może mieć miejsce w wypadku, gdy akt poddany nadzorowi zawiera regulacje podlegające zarówno nadzorowi rio jak i wojewody. Pewnym rozwiązaniem problemu będzie uznanie się przez jeden z organów za niewłaściwy i przedłożenie aktu właściwemu organowi nadzoru, co powinno nastąpić w formie zaskarżalnego postanowienia. Odwołując się do reguł przyjętych w k.p.a. można bronić tezy, iż "uchwała lub zarządzenie przedłożone organowi niewłaściwemu nadzoru, ale z zachowaniem ustawowego terminu, uważa się za przedłożone z zachowaniem tego terminu. W takiej sytuacji bieg 30-dniowego terminu na zastosowanie środka nadzoru rozpoczyna się dopiero od dnia następnego po otrzymaniu uchwały lub zarządzenia przez właściwy organ nadzoru." Ewentualny spór między organami nadzoru powinien być rozstrzygnięty przez ministra właściwego do spraw administracji publicznej, ze względu na to, że dla obu tych organów nie istnieje wspólny organ wyższego stopnia.
Finanse Komunalne nr 7-8/2007, Uchwała rady gminy jako źródło prawa podatkowego, Rafał Dowgier
Wśród źródeł prawa podatkowego ważne miejsce zajmują akty podustawowe, które służą wykonaniu podstawowych źródeł prawa, jakimi są ustawy. Szczególnym rodzajem aktów podustawowych są akty prawa miejscowego, obowiązujące na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Podkreślić należy, iż "aktem prawa miejscowego mającym walor przepisu prawnego powszechnie obowiązującego (co jest elementem obiektywnym, niezależnym od woli jakiegokolwiek organu stosującego taki przepis) może być tylko taki przepis, który zawarty jest w ustawie albo w wydanym na jej podstawie w celu wykonania oraz mieszczącym się w granicach upoważnienia ustawowego akcie wykonawczym, podjętym przez organ upoważniony do stanowienia prawa i należycie ogłoszonym." Ze względu na to, że w obowiązującym stanie prawnym jedynie gminy mają własne dochody o charakterze podatkowym tylko radom gmin przyznane zostało uprawnienie do stanowienia aktów normatywnych stanowiących źródła prawa podatkowego. Granice kompetencji rad gmin do tworzenia miejscowego prawa podatkowego określa art. 168 Konstytucji RP. Zgodnie z jego treścią "akty prawa miejscowego stanowiące źródło prawa podatkowego (uchwały rad gmin) mogą dotyczyć jedynie pewnych elementów konstrukcyjnych podatków lokalnych, nie mogą natomiast być samoistną podstawą do powstania lub zniesienia obowiązku podatkowego." Stanowi to realizację zasady ograniczonego władztwa podatkowego jednostek samorządu terytorialnego, która zapewnia tym jednostkom chociażby w pewnym zakresie realny wpływ na konstrukcję podatków i opłat lokalnych.
WYJAŚNIENIA PRAKTYCZNE
Przegląd Podatkowy nr 8/2007, Podatek od towarów i usług. Udzielenie premii pieniężnych - skutki w VAT, Adam Czekalski
Prowadzę działalność w zakresie wytwarzania i sprzedaży części zamiennych do pojazdów rolniczych. Umowy zawarte z kontrahentami zawierają klauzule, iż w zależności od zrealizowanego obrotu w danym roku kalendarzowym nabywcy otrzymają premię pieniężną. Czy w tym przypadku wypłata/otrzymanie premii pieniężnych podlega opodatkowaniu VAT?
W omawianym przypadku, czynności objęte zapytaniem nie podlegają zakresowi przedmiotowemu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT). Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi ona stanowić odpłatną dostawę towarów albo odpłatne świadczenie usług. Udzielenie premii pieniężnej nie można uznać za ww. czynności co determinuje brak ich opodatkowania. Przekazanie premii z definicji nie można bowiem uznać za dostawę towaru, ponieważ jej przedmiotem jest pieniądz, który nie stanowi towaru w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.
W tym miejscu należy rozważyć, czy udzielenie premii pieniężnej można uznać za świadczenie usług. W związku z tym, należy odwołać się do definicji usługi w świetle przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz przepisów wspólnotowych. Zgodnie z przepisami unijnymi, świadczenie usług oznacza każdą transakcję, która nie jest dostawą towarów. Wykonywanie usług może obejmować następujące czynności:
1) przeniesienie prawa do wartości niematerialnych, bez względu na to, czy są one przedmiotem dokumentu ustanawiającego tytuł prawny, czy nie;
2) zobowiązanie do zaniechania działania lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług na podstawie nakazu wydanego przez organ władzy publicznej lub w jego imieniu lub z mocy prawa.
2) zobowiązanie do zaniechania działania lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług na podstawie nakazu wydanego przez organ władzy publicznej lub w jego imieniu lub z mocy prawa.
Jednocześnie uważa się, że odpłatne świadczenie usług może stanowić także:
1) użycie towarów stanowiących część majątku przedsiębiorstwa do celów prywatnych podatnika lub jego pracowników lub, bardziej ogólnie, do celów innych niż działalność jego przedsiębiorstwa, w przypadku kiedy VAT od takich towarów podlegał w całości lub w części odliczeniu;
2) nieodpłatne świadczenie usług przez podatnika na prywatny użytek lub jego pracowników, lub bardziej ogólnie, do celów innych niż działalność jego przedsiębiorstwa.
1) użycie towarów stanowiących część majątku przedsiębiorstwa do celów prywatnych podatnika lub jego pracowników lub, bardziej ogólnie, do celów innych niż działalność jego przedsiębiorstwa, w przypadku kiedy VAT od takich towarów podlegał w całości lub w części odliczeniu;
2) nieodpłatne świadczenie usług przez podatnika na prywatny użytek lub jego pracowników, lub bardziej ogólnie, do celów innych niż działalność jego przedsiębiorstwa.
Natomiast polskie przepisy ustawy o VAT stanowią, że usługą jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów. Przepisy przewidują, że w szczególności usługami są również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z przepisów prawa.
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z przepisów prawa.
Jednocześnie należy podkreślić, że usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji. Na podstawie przepisów rozporządzenia o PKWiU usługami są : 1) wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarczych prowadzących działalność o charakterze produkcyjnym nietworzące bezpośrednio nowych dóbr materialnych - usługi na rzecz produkcji;
2) wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarki narodowej oraz na rzecz ludności, przeznaczone dla celów konsumpcji indywidualnej, zbiorowej i ogólnospołecznej.
2) wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarki narodowej oraz na rzecz ludności, przeznaczone dla celów konsumpcji indywidualnej, zbiorowej i ogólnospołecznej.
Oznacza to, że dla opodatkowania bez znaczenia pozostaje podmiot nabywający usługę. Opodatkowaniu podlegają usługi (świadczenia) na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, jak i podmiotów będących przedsiębiorcami. Jak już wyżej wspomniano, ustawa o VAT definiuje usługę jako świadczenie. Przepisy ustawy o VAT nie definiują tego pojęcia, co powoduje konieczność odwołania się do przepisów prawa cywilnego. W świetle ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeksu cywilny świadczenie może polegać na działaniu lub zaniechaniu. Zakres przedmiotowy tego terminu obejmuje zarówno wykonanie pewnej czynności na rzecz innego podmiotu jak i brak wykonania lub tolerowania (znoszenia) określonych czynności. Świadczeniem w omawianym przypadku jest pierwotna sprzedaż (dostawa towarów - świadczenie usług). Natomiast późniejsze udzielenie premii pieniężnej nie można uznać za świadczenie (usługę w rozumieniu przepisów ustawy o VAT). Tytułem uzupełnienia należy dodać, że aby uznać daną czynność za odpłatną usługę - pomiędzy zachowaniem się stron musi zachodzić ekwiwalentność świadczeń. Z tytułu otrzymania premii - nabywca usługi (odp. towaru) nie jest zobowiązany do jakiegokolwiek świadczenia na rzecz sprzedawcy (udzielającego premii). W związku z tym, nie można uznać, że stosunek prawny, pozostający w związku z premią pieniężną ma charakter ekwiwalentny. Premia nie stanowi odpłatności za wykonanie (zrealizowanie) określonego wolumenu. W przeciwnym wypadku dana czynność podlegałaby podwójnemu opodatkowania (raz z tytułu dokonania sprzedaży, a podwójnie z tytułu udzielania premii).
W tym miejscu należy dodać, że premii pieniężnej nie można traktować jako rabatu. Premie pieniężne nie są bowiem związane z konkretnymi dostawami towarów (świadczeniem usług), natomiast stanowią pewnego rodzaju nagrodę z tytułu zrealizowanego wolumenu obrotów. W wyroku NSA z dnia 6 lutego 2007 r. (I FSK 94/06) sąd orzekł, że udzielenie premii pieniężnej nabywcy, z uwagi na zrealizowanie określonego wolumenu obrotów nie stanowi usługi w świetle przepisów ustawy o VAT, co determinuje brak opodatkowania premii pieniężnej tym podatkiem. Skład orzekający uznał, że sam fakt dokonywania zakupów mieści w się w katalogu czynności opodatkowanych VAT. Jednocześnie nie można doprowadzić do sytuacji, że dana czynność będzie podwójnie opodatkowana (z tytułu jej faktycznego wykonania jak i udzielenia (otrzymania) premii pieniężnej pozostającej w bezpośrednim związku z wykonaną czynnością). Odpowiednio można uznać, że powyższa reguła odnosi się również do świadczenia usług.
Podstawa prawna: art. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.); art. 353 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964 r. Nr 16,. Poz. 93 z późn. zm.); art. 24-26 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej; Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 42, poz. 264 z późn. zm.)
Szukasz więcej informacji:
- Europejski Przegląd Sądowy (poszczególne numery)
- Glosa - Prawo Gospodarcze w Orzeczeniach i Komentarzach
- Przegląd Prawa Handlowego (poszczególne numery)
