Strona główna
|
LEX OMEGA |
Zapraszamy do zapoznania się z naszą bogatą ofertą.
|
LEX SIGMA |
|
LEX GAMMA |
|
Prawo Europejskie |
|
KOMENTARZE |
|
Informator Prawno-Gospodarczy |
|
Polska Bibliografia Prawnicza |
|
Prawo Miejscowe |
NewsKiK
EUROPEJSKI PRZEGLĄD SĄDOWY
Europejski Przegląd Sądowy nr 10/2007, Kierunki zmian regulacji doręczeń międzynarodowych w stosunkach między państwami członkowskimi UE - wybrane problemy, Tomasz Demendecki
Doręczenie stanowi jedną z najważniejszych instytucji w procesie komunikacji pomiędzy uczestnikami postępowania oraz między nimi a sądem, warunkując skuteczność i szybkość rozpoznania określonej sprawy.
Przez pojęcie to należy rozumieć sformalizowaną czynność urzędową przedsiębraną względem adresata doręczenia, przez którą wymienionemu podmiotowi zostaje (udostępniona) przekazana do wiadomości określona treść informacji. Reguły dotyczące doręczania są bardzo sformalizowane i szczegółowe, co wynika przede wszystkim z postulatu zabezpieczenia jego skuteczności (z jednoczesnym wyłączeniem dopuszczalności stosowania przymusu przy odbiorze pisma).
Europejski Przegląd Sądowy nr 10/2007, Pojęcie należności celnej w prawie WE, Tomasz Lubas
Należność celna jest jednym z podstawowych pojęć prawa celnego Wspólnot Europejskich. Problem ten jest tym bardziej istotny, że większość ustaleń dokonanych w literaturze na gruncie polskiego kodeksu cywilnego jest już nieaktualna, co wynika wprost z odmienności definicji legalnej zawartej w tym akcie normatywnym od obecnie obowiązującej.
Należność celna jest pojęciem normatywnym, dlatego też jej analiza jest możliwa wyłącznie na podstawie konkretnych rozwiązań prawnych. Z tego samego powodu nie jest możliwe ani odwoływanie się do poglądów wypracowanych przed akcesją Polski do WE, ani tym bardziej wypracowanie ogólnej, abstrakcyjnej definicji pojęcia należności celnej, prawdziwej w każdym istniejącym systemie prawnym.
Tomasz Lubas omawia problematykę ceł i opłat równoważnych z cłem, środki wspólnej polityki rolnej oraz inne opłaty z obrocie zagranicznym.
PRAWO FINANSOWE, PRAWO PODATKOWE, PRAWO BILANSOWE
Przegląd Podatkowy nr 10/2007, Kapitalizacja odsetek - skutki podatkowe u pożyczkobiorcy, Monika Poteraj, Oskar Waluśkiewicz
- Czym jest kapitalizacja odsetek?
- Jakie są konsekwencje podatkowe zawarcia przez podatnika umowy pożyczki, która zawiera postanowienia naruszające zakaz anatocyzmu?
- Kiedy skapitalizowane odsetki mogą stanowić koszt uzyskania przychodów pożyczkobiorcy?
- Czy kapitalizacja odsetek wywołuje jakieś skutki na gruncie podatku u źródła, jeżeli pożyczkodawcą jest podmiot zagraniczny?
Przegląd Podatkowy nr 10/2007, Wymóg dokonania korekty VAT w związku z wnoszeniem aportu, Barbara Pyzel
- Czym Minister Finansów w interpretacji z dnia 27 marca 2007 r. uzasadnił obowiązek podatnika dokonania korekty odliczonego podatku z faktury zakupu składnika majątku wniesionego następnie aportem do spółki?
- Kiedy powstaje prawo do odliczenia zgodnie z wyrokami ETS w sprawie C-97/90 oraz w sprawie C-37/95?
- Wniesienie aportem jakich dwóch grup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - zgodnie z wyrokiem WSA w Olsztynie - nie jest związane z korektą podatku naliczonego?
Przegląd Podatkowy nr 10/2007, Odpowiedzialność karna skarbowa za uchylanie się od zapłaty opłat, Anna Pęczyk-Tofel, Marcin Stanisław Tofel
- Jakie są zasadnicze różnice między opłatą a podatkiem?
- Jaki jest zakres pojęciowy "podatku" na gruncie kodeksu karnego skarbowego?
- Znamiona jakich czynów zabronionych przewidzianych w k.k.s. może wypełniać nieprawidłowe bądź nierzetelne dokonywanie rozliczeń z tytułu opłat?
- Czy ustalenie, że dana opłata nie jest objęta definicją "podatku" określoną w art. 53 § 30 k.k.s., wyłącza możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności karnej skarbowej?
Przegląd Podatkowy nr 10/2007, Współmierność przychodów i kosztów w prawie bilansowym i podatkowym (2), Tadeusz Waślicki
- Co to są "dowody źródłowe", które stanowią podstawę zapisów w księgach rachunkowych?
- Kiedy potrącalne są koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym?
- Jakie są zasady potrącania kosztów innych niż koszty bezpośrednio związane z przychodami?
Glosa - Przegląd Prawa Gospodarczego nr 4/2007, Odpowiedzialność odszkodowawcza członków zarządu spółek kapitałowych - glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 15 czerwca 2005 r. (IV CK 731/04), Maciej Kaliński
Kwestie odpowiedzialności odszkodowawczej członków zarządu spółek kapitałowych wywołują wciąż wiele wątpliwości w orzecznictwie. Mimo licznych wypowiedzi judykatury pewne zagadnienia pozostają jeszcze nierozstrzygnięte.
W glosie Maciej Kaliński poddaje analizie problematykę, która została poruszona w trzeciej tezie wyroku Sądu Najwyższego z 15.06.2005 r. (IV CK 731/04), w której uznał on, że "majątkiem spółki z o.o. jest jej mienie oraz wszystko to, co zgodnie z art. 551 k.c. wchodzi w skład przedsiębiorstwa. Majątkiem spółki są więc nie tylko rzeczy stanowiące jej własność, lecz także rzeczy, do których przysługują jej inne prawa, a także przedmioty niebędące rzeczami np. wierzytelności. Pojęcie praw majątkowych należy rozumieć szeroko, w jego zakres wchodzi także posiadanie jako stan prowadzący do nabycia prawa przez zasiedzenie. W świetle tak szeroko rozumianego mienia i majątku spółki trzeba uznać, że szkoda w rozumieniu art. 361 § 2 k.c. może polegać także na pozbawieniu spółki rzeczy, które nie były jej własnością, ale które stanowiły jej majątek w wyżej wskazanym rozumieniu".
Glosa - Przegląd Prawa Gospodarczego nr 4/2007, Kompetencje do zwracania się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z pytaniami dotyczącymi wykładni prawa wspólnotowego - glosa do wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z 31.05.2005 r. w sprawie C-53/03 Synetairismos Farmakopoion Aitolias & Akarnanis (Syfait) and Others v. Galaxosmithkline AEVE, Marek Krzysztof Kolasiński
Przeprowadzona w 2004 r. reforma wspólnotowego prawa konkurencji zwiększyła intensywność powiązań pomiędzy Komisją Europejską a krajowymi organami ochrony konkurencji oraz przeniosła znaczny ciężar stosowania wspólnotowego prawa konkurencji na instytucje krajowe. Rozwiązania te doprowadziły do powstania poważnych kontrowersji dotyczących tego, czy w aktualnym stanie prawnym krajowym organom ochrony konkurencji przysługuje możliwość występowania z pytaniami prejudycjalnymi. Marek Krzysztof Kolasiński broni ryzykownej tezy, że glosowane orzeczenie trwale przesądziło o tym, że krajowe organy ochrony konkurencji nie będą uznawane przez ETS za sądy w rozumieniu 234 TWE.
Glosa - Przegląd Prawa Gospodarczego nr 4/2007, Możliwość odmowy publikowania płatnych ogłoszeń i reklam przez wydawcę - glosa do postanowienia SN z 14 października 2005 r. (III CZP 67/05), Grzegorz J. Pacek
W wyroku z 18.01.2007 r. (I CSK 376/06) Sąd Najwyższy uznał, że "1. Swoboda wypowiedzi nie może stanowić dostatecznej podstawy wyprowadzenia z art. 36 prawa prasowego obowiązku kontraktowania. 2. Wydawca i redaktor naczelny dziennika nie mają obowiązku publikowania ogłoszeń i reklam".
Przedmiotem oceny Sądu Najwyższego w glosowanej sprawie był art. 36 prawa prasowego, który reguluje zamieszczanie ogłoszeń i reklam w prasie. Zgodnie z jego brzmieniem "prasa może zamieszczać odpłatne ogłoszenia i reklamy" (ust. 1), "ogłoszenia i reklamy nie mogą być sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego" (ust. 2), jednak "wydawca i redaktor mają prawo odmówić zamieszczenia ogłoszenia i reklamy, jeżeli ich treść lub forma jest sprzeczna z linią programową bądź charakterem publikacji" (ust. 4). Przepis ten, pomimo niezmiennego brzmienia od czasu uchwalenia ustawy (w interesującym nas zakresie), nie doczekał się jak dotąd poważnej, jurysdykcyjnej analizy.
W glosowanym wyroku SN stanął na stanowisku, że wydawca i redaktor mają możliwość swobodnego decydowania o publikacji ogłoszeń i reklam, a zdaniem Grzegorza J. Packa, takie stanowisko należy ocenić krytycznie.
Glosa - Przegląd Prawa Gospodarczego nr 4/2007, Praktyka Krajowej Rady Notarialnej ograniczająca konkurencję - glosa do wyroku Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2004 r. (III SK 28/04), Małgorzata Król-Bogomilska
Główne zagadnienie prawne będące przedmiotem glosowanego wyroku Sądu Najwyższego z 7.04.2004 r., wiązało się z koniecznością oceny postanowienia zamieszczonego w § 26 pkt 2 Kodeksu Etyki Zawodowej Notariusza, w myśl którego uznawano "przyciąganie klientów poprzez zaproponowanie niższego wynagrodzenia" z tytułu świadczenia usług notarialnych za przejaw nieuczciwej konkurencji, będący szczególnie rażącym jej przypadkiem. Postanowienie § 26 pkt 2 zostało zamieszczone w wyniku powzięcia przez Krajową Radę Notarialną uchwały z 12.12.1997 r. nr 19/97 w sprawie Kodeksu Etyki.
Istotne w tej sprawie było pytanie, czy fakt zamieszczenia tego postanowienia w Kodeksie Etyki stanowi praktykę ograniczającą konkurencję w postaci porozumienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15.12.2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów.
Odpowiedź na to pytanie zależała w szczególności od przesądzenia jeszcze innej kwestii. W § 26 pkt 2 Kodeksu Etyki zamieszczono bowiem postanowienie mówiące o uznaniu w tym kodeksie przyciągania klientów poprzez zaproponowanie "niższego wynagrodzenia" z tytułu świadczenia usług notarialnych za przejaw nieuczciwej konkurencji, bez wskazania w tym przepisie expressis verbis punktu odniesienia, tj. bez wyraźnego nawiązania do innego "wyższego wynagrodzenia". Nie wskazano tam, że punktem odniesienia jest określenie maksymalnych stawek taksy notarialnej właściwej dla danej czynności ustalonej przez ministra sprawiedliwości w obowiązującym wówczas rozporządzeniu z 12.04.1991 r. w sprawie taksy notarialnej.
Kolejnym zatem zagadnieniem, którego rozstrzygnięcie należało do Sądu Najwyższego, było przesądzenie, czy norma zamieszczona w § 26 pkt 2 Kodeksu Etyki, nie zawierająca wyraźnego nawiązania do innego "wyższego wynagrodzenia", była "normą pustą - bez treści normatywnej", tak jak to przyjął Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w swym pierwszym wyroku, od którego została wniesiona kasacja do Sądu Najwyższego. Do wszystkich tych zagadnień odnosi się Małgorzata Król-Bogomilska komentując uchwałę.
PRAWO HANDLOWE, PRAWO CYWILNE
Przegląd Prawa Handlowego nr 10/2007, Representations and warranties w umowach poddanych polskiemu prawu, Andrzej Szlęzak
Od czasu, gdy inwestorami w Polsce stały się na szeroką skalę podmioty zagraniczne - zaś wprowadzały je na rynek zagraniczne kancelarie prawne lub ich polskie oddziały - upowszechniły się w krajowym obrocie prawnym liczne klauzule umowne zapożyczone z wzorców angloamerykańskich. Klauzule te są zamieszczane w umowach poddanych prawu polskiemu, nierzadko z uzasadnieniem, że dopuszczalność ich zastrzegania wynika z zasady swobody umów, natomiast potrzeba ich wprowadzania wypływa z niewystarczającej ochrony, jaką instrumenty polskiego prawa oferują uczestnikom rozwiniętego rynku.
Andrzej Szlęzak analizuje wybrane zagadnienia dotyczące tzw. "oświadczeń i zapewnień" (ang. representations and warranties), takich jak deklaracja co do stanu przedmiotu transakcji, w szczególności zaś skutki prawne powstające w przypadkach, gdy "oświadczenia i zapewnienia" nie odpowiadają rzeczywistości. Podstawowy sens zastrzegania klauzul tego rodzaju jest taki, iż oświadczający odpowiedzialny jest gwarancyjnie wobec nabywcy, jeśli deklarowany stan rzeczy odbiega od rzeczywistości, chyba że "oświadczenia i zapewnienia" uzależniano od wiedzy oświadczającego.
Andrzej Szlęzak odnosi się krytycznie do podejmowanych w doktrynie prób kwalifikowania odpowiedzialności z tytułu representations and warranties jako odpowiedzialności odszkodowawczej ex contractu. Uważa, że niezależnie od motywów, inkorporowanie do umów poddanych prawu polskiemu zapożyczeń z obcych systemów prawnych oceniać należy zależnie od okoliczności, ale źle jest wówczas, gdy inkorporację tłumaczy się brakiem polskich odpowiedników, a odpowiedniki są - brak jest tylko znajomości konstrukcji prawa polskiego.
Przegląd Prawa Handlowego nr 10/2007, Umowy transferowe jako instrument przekazywania danych osobowych do państw trzecich, Bogdan Fischer, Damian Karwala
Poprzez regulację art. 26 ust. 2, dyrektywa nr 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 24.10.1995 r. stara się zapewnić niełatwą do osiągnięcia równowagę pomiędzy dwoma przeciwstawnymi tendencjami, z jakimi mamy do czynienia w odniesieniu do międzynarodowego transferu danych osobowych - jedną, dążącą do zapewnienia jak najwyższego poziomu ochrony praw jednostek w zakresie przetwarzania dotyczących ich informacji osobowych, oraz drugą, zmierzającą do "uelastycznienia" ponadgranicznego transferu danych, czego wymaga współczesna wymiana gospodarcza, naukowa czy kulturalna.
Bogdan Fischer i Damian Karwala przedstawiają i omawiają zasady ogólne dotyczące wspólnotowej ochrony przetwarzania danych osobowych oraz ich przepływu, opisują "modelowe" klauzule umowne, które Komisja Europejska może uznać w drodze decyzji, za zapewniające odpowiedni poziom ochrony danych osobowych oraz podstawowych praw i wolności jednostek. Szczegółowo analizują również bardziej szczegółowe zagadnienia prawa wspólnotowego, takie jak I zastaw Klauzul (decyzja nr 2001/497/WE), alternatywny zestaw klauzul (decyzja nr 2004/915/WE), klauzule dla przetwarzających dane na zlecenie (decyzja nr 2002/16/WE).
I choć w polskiej praktyce gospodarczej korzystanie z umów o przekazanie danych osobowych do państw trzecich nadal stanowi pewne novum, także jeśli chodzi o umowy wykorzystujące wzorcowe klauzule kontraktowe zatwierdzone decyzjami Komisji Europejskiej, autorzy zdecydowali się przedstawić obecne uwarunkowania tych zagadnień w prawie Polskim.
Przegląd Prawa Handlowego nr 10/2007, Legitymacja czynna odwołanych członków władz spółki do zaskarżenia uchwał sprzecznych z ustawą, Stanisław Sołtysiński, Wojciech Popiołek
Artykuł Stanisława Sołtysińskiego i Wojciecha Popiołka stanowi z jednej strony komentarz do uchwały Sądu Najwyższego, z drugiej jednak, jest wstępem do szerszej dyskusji, na temat problemów, które były sporne jeszcze pod rządami kodeksu handlowego, a które rozważał Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów SN z 1.03.2007 r. (III CZP 94/06), dotyczącej problemu, czy osobie odwołanej ze składu organu spółki z o.o. przysługuje legitymacja do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą. Sąd Najwyższy udzielił na to pytanie odpowiedzi przeczącej, usuwając rozbieżność stanowisk składów orzekających tego sądu w tej sprawie.
Wobec nadania uchwale mocy zasady prawnej, jej skutki wiązać będą nie tylko Sąd Najwyższy, lecz praktycznie także sądy niższych instancji i określać będą również sytuację prawną piastunów obu spółek kapitałowych.
Uzasadnienie uchwały wymagało równocześnie zajęcia stanowiska wobec dwóch istotnych sporów, jakie pojawiły się w judykaturze i doktrynie: o czy wyrok stwierdzający nieważność uchwały sprzecznej z ustawą ma charakter deklaratywny, czy konstytutywny, oraz o czy uchwały zgromadzeń spółek kapitałowych mogą być kwestionowane w drodze powództwa z art. 189 k.p.c.
Uzasadnienie zawiera także ważne wypowiedzi dotyczące granic kompetencji Sądu Najwyższego w procesie wykładni ustawy i dopuszczalnych odstępstw od wykładni językowej, konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) oraz badania legitymacji procesowej przez sąd.
Już w najbliższych numerach PPH na temat zasygnalizowanej problematyki wypowiedzą się kolejni przedstawiciele doktryny.
WYJAŚNIENIA PRAKTYCZNE
Przegląd Podatkowy nr 10/2007, Podatek dochodowy od osób fizycznych. Zwolnienie od podatku części przychodów pracowników oddelegowanych za granicę, Tomasz Krywan
Nasza firma podpisała kontrakt na wykonanie usług budowlanych w Norwegii, w związku z czym oddelegowała pracowników do pracy w Norwegii. Czy w tej sytuacji znajduje zastosowanie zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych czy też zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 20?
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: u.p.d.o.f.), zwolnione są od podatku diety i inne należności za czas podróży służbowej pracownika. Z kolei stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 20 u.p.d.o.f., zwolniona od podatku jest część przychodów osób przebywających czasowo za granicą i uzyskujących dochody ze stosunku pracy, za każdy dzień pobytu za granicą, w którym podatnik pozostawał w stosunku pracy, w kwocie odpowiadającej 30% diety, określonej w przepisach w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (z pewnymi, wyjątkami niemającymi w omawianym przypadku zastosowania). Różnicę między powyższymi zwolnieniami wyjaśnił Naczelnik Urzędu Skarbowego Poznań-Nowe Miasto w postanowieniu z dnia 3 sierpnia 2005 r. (ZDC/415/46/JWR/2005, publ. http://sip.mf.gov.pl/sip/), w którym czytamy, że "jeżeli pracownik wykonuje zadania związane ze stosunkiem pracy poza stałym miejscem pracy wskazanym w umowie o pracę, przysługujące mu z tytułu podróży służbowej diety podlegają zwolnieniu określonemu w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a). Z kolei, jeżeli stałe miejsce wykonywania pracy zgodnie z postanowienia umowy o pracę znajduje się za granicą (tj. w kraju, w którym wykonywana jest praca), to w tej sytuacji zastosowanie znajduje przepis art. 21 ust. 1 pkt 20". Analogiczne stanowisko zajął Naczelnik I Urzędu Skarbowego w Katowicach w postanowieniu z dnia 21 września 2005 r. (PDIII/415-66/2005, publ. http://sip.mf.gov.pl/sip/). Z treści pytania wynika, że Państwa firma oddelegowała pracowników do pracy za granicą, a więc wysłała ich za granicę w podróż służbową. W tej sytuacji zwolnieniem, które znajdzie zastosowanie, jest zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f.
Na marginesie zauważyć pragnę, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. zwolnione są od podatku diety (i inne należności za czas podróży służbowej) faktycznie przyznane i wypłacone pracownikom (inaczej ma się rzecz w przypadku zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 20 u.p.d.o.f.; część przychodu, o którym mowa w tym zwolnieniu, jest zwolniona od podatku niezależnie od faktu przyznania i wypłaceniu pracownikom stosownych diet). Nie jest możliwe pomniejszenie przychodów pracowników o diety, które nie zostały im przyznane i wypłacone.
Podstawa prawna: art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) oraz art. 21 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 z późn. zm.).
Szukasz więcej informacji:
- Europejski Przegląd Sądowy (poszczególne numery)
- Glosa - Prawo Gospodarcze w Orzeczeniach i Komentarzach
- Przegląd Prawa Handlowego (poszczególne numery)
