Newskik
Nr 12/2007,
2007-11-14
EUROPEJSKI PRZEGLĄD SĄDOWY
Europejski Przegląd Sądowy nr 11/2007, Ochrona prawna w zakresie zamówień publicznych w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, Grzegorz Lang
Rynek zamówień publicznych jest oceniany na ok. 16% PKB Wspólnoty Europejskiej. Zamówienia publiczne mają więc poważny wpływ na stopień faktycznej realizacji traktatowych swobód przepływu towarów i świadczenia usług, a nawet swobody zakładania przedsiębiorstw. Przedmiotem opracowania Grzegorza Langa są procedury analizowane na tle przytaczanych stanów faktycznych, na tle których zapadły orzeczenia. Autor:
- omawia orzecznictwo ETS wpływające na ustrój organów odwoławczych w państwach członkowskich,
- przedstawia zasadę szybkości procedur odwoławczych,
- zakreśla krąg uprawnionych do wnoszenia środków odwoławczych,
- poświęca uwagę ratione materiae procedur odwoławczych,
- analizuje wpływ orzeczeń organów odwoławczych na postępowania i umowy w sprawie zamówień publicznych,
- omawia miejsce prawa wspólnotowego w krajowych postępowaniach odwoławczych.
Europejski Przegląd Sądowy nr 11/2007, Obowiązek używania znaku towarowego - glosa do wyroku ETS z 14.06.2007 r. w sprawie C-246/05 Häupl, Marcin Trzebiatowski
Dotychczas zapadły trzy wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) dotyczące kwestii obowiązku używania znaku towarowego. W komentowanym przez Marcina Trzebiatowskiego wyroku w sprawie Häupl, zapadłym w trybie pytania prejudycjalnego, ETS wyjaśnił dwa zagadnienia obowiązku używania znaku na tle przepisów dyrektywy 89/104. Są nimi:
- początek pięcioletniego okresu, po upływie którego można zastosować sankcje za brak używania znaku,
- charakter przyczyn uzasadniających brak używania, których wystąpienie chroni przed tymi sankcjami.
Komentowany wyrok zasługuje zdaniem glosatora na baczną uwagę, co jest uzasadnione nie tylko rozstrzygnięciem po raz pierwszy przez ETS dwóch istotnych, wymienionych zagadnień dotyczących obowiązku używania znaku towarowego. Znaczenie tego wyroku tkwi również w otwartym charakterze przyjętych w nim zasad. Z jednej strony, pozostawia się w gestii państw członkowskich ustalenie kwestii proceduralnych w sprawie wygaszenia nieużywanego znaku, sugerując jednak najbardziej właściwe rozwiązania (uznanie daty rejestracji krajowej za początek biegu pięcioletniego terminu na używanie znaku, w tym znaku międzynarodowego). Z drugiej zaś, poddaje się ocenie sądu krajowego kwestie materialnoprawne decydujące o losie nieużywanego znaku, wymagając wnikliwej analizy wszelkich okoliczności danego przypadku (uwzględnienie kryterium racjonalności przy badaniu przeszkody w używaniu znaku). Ponadto, wyrok ETS podkreśla - zdaniem autora - rolę, jaką w sporze o wypełnienie obowiązku używania znaku odgrywa art. 19 TRIPS.
Europejski Przegląd Sądowy nr 11/2007, Zgodność terminu zwrotu podatku VAT z prawem wspólnotowym - glosa do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 22.12.2006 r. (I SA/Wr 238/06),Adam Bartosiewicz
Zgodnie z przepisami art. 234 TWE, jeśli w trakcie postępowania przed sądem państwa członkowskiego pojawi się zagadnienie wykładni prawa wspólnotowego albo ważności aktu instytucji Wspólnoty Europejskiej, które jest niezbędne do wydania orzeczenia przez ten sąd, może on, a w pewnych sytuacjach jest nawet zobowiązany, wystąpić do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z tzw. pytaniem wstępnym. Takie rozwiązanie zastosował Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w glosowanej sprawie.
Polskie przepisy przewidują, że w odniesieniu do podatników rozpoczynających działalność (przez których rozumie się podatników prowadzących działalność krócej niż przez 12 kolejnych miesięcy) stosuje się wydłużone do 180 dni terminy zwrotu różnicy podatku (nadwyżki podatku), chyba że złożą oni w urzędzie skarbowym zwrotną kaucję gwarancyjną w kwocie 250 tys. zł. Dopiero po upływie 12 miesięcy terminowego rozliczania się z podatków przez takiego podatnika, zaczynają mieć do niego zastosowanie ogólne terminy zwrotu podatku (nadwyżki podatku). Podatnik - którego sprawy dotyczy glosowane orzeczenie - prowadził działalność od 31.10.2005 r. W złożonej za styczeń 2006 r. deklaracji VAT-7 wykazał nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w ciągu 60 dni. W piśmie dołączonym do deklaracji wskazał, że żądanie zwrotu podatku w tym terminie ma uzasadnienie w wymienionych przez niego regulacjach wspólnotowych.
Organ podatkowy odmówił dokonania zwrotu w terminie 60 dni, a organ odwoławczy utrzymał skarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozstrzygając skargę powziął wątpliwość, czy regulacja wydłużająca terminy zwrotu podatku bądź nakazująca wpłacenie do budżetu kaucji gwarancyjnej jest zgodna z prawem wspólnotowym. Chociaż bowiem z jednej strony przepisy wspólnotowe stanowią o dokonywaniu zwrotu na warunkach ustalonych przez państwa członkowskie (co przemawiałoby za zgodnością z prawem wspólnotowym przywołanej wyżej regulacji krajowej), to z drugiej jednak strony takie wydłużenie terminu zwrotu dla nowych podatników, przy okresie rozliczeniowym podatku wynoszącym jeden miesiąc, wydaje się łamać zasadę neutralności podatku. Sąd postanowił zatem zadać dwa pytania:
- czy unormowanie art. 5 ust. 3 TWE w zw. z art. 2 I Dyrektywy VAT i art. 18 ust. 4 VI Dyrektywy VAT daje państwu członkowskiemu prawo wprowadzenia do krajowego unormowania rozwiązań określonych w art. 97 ust. 5 i 7 ustawy o podatku od towarów i usług,
- czy do przewidzianych w art. 27 ust. 1 VI Dyrektywy środków specjalnych mających na celu zapobieżenie pewnym rodzajom uchylania się lub unikania opodatkowania zaliczają się rozwiązania określone w art. 97 ust. 5 i 7 ustawy o podatku od towarów i usług?
Zdaniem Adama Bartosiewicza - postanowienie sądu zasługuje na częściową aprobatę. Można zgodzić się z celowością zadania pierwszego z pytań, jednak zasadność skierowania drugiego z nich - choć kwestia ta jawi się jako interesująca - w kontekście charakteru i celów procedury prejudycjalnej jest żadna. W tym zakresie nie można poprzeć stanowiska sądu.
PAŃSTWO I PRAWO
Państwo i Prawo nr 11/2007, Kodyfikacyjne problemy prawa pracy, Ludwik Florek
Powołana w 2002 r. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Pracy opracowała w latach 2002-2006 projekty kodeksu pracy i zbiorowego kodeksu pracy. Wiosną 2007 r. ostateczne wersje tych projektów zostały przekazane Prezesowi Rady Ministrów. Ich dalszy los jest trudny do przewidzenia, co jednak nie stanowi przeszkody w dyskusji o problemach kodyfikacji.
Artukuł Ludwika Florka nie jest bowiem komentarzem do projektu kodeksu, obroną jego rozwiązań ani też krytyką tych, z którymi autor się nie zgadza. Poniższe uwagi stanowią wybór niektórych problemów kodyfikacji indywidualnego prawa pracy, zarówno tych, które towarzyszą kodeksowi od samego początku i przy każdej kodyfikacji wymagają rozwiązania, jak i nowo powstałych po 1989 r. oraz w ostatnich latach. Część z nich od dawna wywołuje spór w nauce prawa pracy. Wiele z nich ma również znaczenie dla bieżącej praktyki legislacyjnej.
Państwo i Prawo nr 11/2007, Kwalifikowana postać przestępstwa zniesławienia a prawo prasowe, Andrzej Gaberle
Spór o to, czy zniesławienie (pomówienie), rozumiane jako działanie wymierzone w czyjeś "dobre imię", należy uznać za przestępstwo, ma długą historię. Współcześnie spór ten zyskał dodatkowy wymiar.
Powszechne przekonanie o wielkiej wadze wolności słowa, której poszanowanie jest warunkiem należytego funkcjonowania demokratycznego państwa prawa, i z tego tytułu wymagającej szczególnej ochrony, rodzi pytanie, czy utrzymywanie w obecnym kształcie ochrony czci i godności osobistej można pogodzić z wolnością wypowiedzi. Nie chodzi przy tym o pozbawienie tego dobra całej ochrony prawnej, gdyż przyznaje się, że czyny godzące w cześć i godność osobistą powinny pozostać bezprawne z punktu widzenia prawa cywilnego lub administracyjnego. Kwestionuje się jedynie zasadność stosowania sankcji karnych za pomówienie, zwłaszcza za pomówienie opublikowane w prasie. Sankcje karne - zgodnie z tym stanowiskiem - służą dławieniu krytyki, co oznacza ograniczenie swobody wypowiedzi, a to godzi w całe społeczeństwo, pozbawione w ten sposób dostępu do informacji o szkodliwych zjawiskach, najczęściej wynikających z niewłaściwych działań osób pełniących funkcje publiczne.
Kluczowe znaczenie ma tu rozstrzygnięcie, kiedy publiczne działanie wymierzone w "dobre imię", za pomocą środków masowego komunikowania, prawo karne nakazuje traktować jako przestępstwo z art. 212 § 2 k.k.
PRAWO FINANSOWE, PRAWO PODATKOWE, PRAWO BILANSOWE
Przegląd Podatkowy nr 11/2007, Nowelizacja ustawy o podatku od towarów i usług, Adam Bartosiewicz, Ryszard Kubacki
- Czy zgodnie z nowelizacją ustawy o podatku od towarów i usług nieodpłatne przekazanie prezentów małej wartości podlega opodatkowaniu?
- Jakie są nowe zasady przeliczania wszelkich limitów wyrażonych w euro w państwach, w których funkcjonują waluty krajowe?
- W jakim zakresie możliwe jest dalsze stosowanie 7% stawki VAT w budownictwie mieszkaniowym?
- Na czym polegają zmiany przepisów ustawy określające zakres zastosowania stawki 0% VAT?
Przegląd Podatkowy nr 11/2007, Podatkowe konsekwencje umorzenia udziałów (akcji) oraz ich wykupu w celu umorzenia , Łukasz Jeśkiewicz, Łukasz Kupryjańczyk
- Kiedy - w odniesieniu do kwot uzyskanych z umorzenia udziałów (akcji) - powstaje obowiązek podatkowy w zakresie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych?
- W jaki sposób określa się wysokość zobowiązania podatkowego powstałego w związku z faktem umorzenia praw udziałowych?
- Czy umorzenie przez spółkę praw udziałowych poniżej wartości aktywów netto stanowi podstawę do określenia jej przychodu (dochodu) podatkowego?
Przegląd Podatkowy nr 11/2007, VAT od niezwróconego zadatku - kazuistyka czy zasady?, Małgorzata Militz
- Czy możliwe jest skorygowanie wykazanego uprzednio podatku z tytułu przyjęcia zadatku?
- Jakie jest stanowisko ETS w zakresie opodatkowania podatkiem VAT zatrzymanego zadatku?
- W którym akcie prawa wspólnotowego sformułowano ogólną zasadę, że podatek VAT jest ustalany w sposób proporcjonalny do ceny otrzymanej przez podatnika?
Przegląd Podatkowy nr 11/2007, Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu podatkowym i sądowoadministracyjnym (1), Izabela Andrzejewska-Czernek
- Co powinien zawierać wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji składanym (składany) przed wniesieniem odwołania od decyzji?
- Czy można zaskarżyć zarówno postanowienie wstrzymujące, jak i odmawiające wstrzymania wykonania decyzji?
- Jakie konsekwencje powoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie?
- Czy wstrzymanie wykonania decyzji ma wpływ na naliczanie odsetek za zwłokę?
PRAWO HANDLOWE, PRAWO CYWILNE
Przegląd Prawa Handlowego nr 11/2007, Uchwały zgromadzeń wspólników spółek kapitałowych sprzeczne z ustawą, Józef Frąckowiak
Działanie zgromadzenia przyjmuje postać uchwały, którą z reguły uznaje się za czynność prawną. Nawet zwolennicy takiego poglądu podkreślają jednak specyficzne cechy uchwał, które odróżniają je od czynności prawnych. Próba wyjaśnienia charakteru i skutków uchwał poprzez odwołanie się do zawartych w kodeksie cywilnym regulacji dotyczących czynności prawnych napotyka poważne przeszkody. Dobrą ilustracją różnic pomiędzy tymi dwoma rodzajami czynności jest wywołująca ostatnio wiele kontrowersji w doktrynie i orzecznictwie sprawa uchwał zgromadzenia wspólników i walnego zgromadzenia akcjonariuszy sprzecznych z ustawą.
W kodeksie spółek handlowych ustawodawca wprowadził wyraźny podział uchwał zgromadzeń wspólników spółek kapitałowych na uchwały sprzeczne z ustawą oraz uchwały sprzeczne z umową (statutem) bądź dobrymi obyczajami i godzące w interes spółki lub mające na celu pokrzywdzenie wspólników. Właściwie tylko te pierwsze wywołują kontrowersje, gdy chodzi o ocenę skutków, do jakich prowadzi sprzeczność takiej uchwały z ustawą. Z tego względu przedmiotem rozważań Józefa Frąckowiaka jest problematyka uchwał sprzecznych z ustawą.
Przegląd Prawa Handlowego nr 11/2007, Dobre obyczaje w ustawie o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, Łukasz Wściubiak
Uchwalenie ustawy z 23.08.2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym stanowi implementację do prawa polskiego postanowień dyrektywy z 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 11.05.2005 r. o nieuczciwych praktykach rynkowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającą dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie(WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady.
Polski ustawodawca uchwalił nową ustawę, która wejdzie w życie 21.12.2007 r. i w sposób całościowy ureguluje problematykę nieuczciwych praktyk rynkowych. Jej uchwalenie już wywołało jednak wątpliwości dotyczące zarówno konkretnych postanowień w niej zawartych, jak i generalnie możliwości jej stosowania.
Na łamach najbliższych numerów PPH będziemy prezentować przemyślenia kolejnych autorów związane zarówno z ogólnymi założeniami ustawy, jak i dotyczące wątpliwości i kontrowersji wywoływanych przez poszczególne jej zapisy.
Tematem prezentowanego artykułu Łukasza Wściubiaka nie jest jednak ocena postanowień ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, ale wskazanie głównych założeń nowej regulacji oraz podstawowej różnicy między nią a ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Przegląd Prawa Handlowego nr 11/2007, Odpowiedzialność cywilna za szkody powstałe w wyniku naruszenia wspólnotowych zakazów stosowania praktyk ograniczających konkurencję i nadużywania pozycji dominującej, Marek Krzysztof Kolasiński
Odpowiedzialność cywilna za szkody powstałe w wyniku naruszenia prawa konkurencji powinna zajmować ważne miejsce w całokształcie instrumentów mających zapewnić właściwe działanie mechanizmów rynkowych. W prawie wspólnotowym instytucja ta nie funkcjonuje należycie. Na aprobatę zasługują zatem działania Komisji Europejskiej i orzecznictwo ETS zmierzające do ułatwienia dochodzenia roszczeń odszkodowawczych w przedmiotowym zakresie, które są przedmiotem rozważań autora. Marek Krzysztof Kolasiński koncentruje swoje wywody na takich zagadnieniach, jak publiczne i prywatne instrumenty egzekwowania prawa konkurencji popierając swoje rozważania orzecznictwem sądów wspólnotowych. Analizuje również podstawowe kwestie sporne dotyczące odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie wspólnotowego prawa konkurencji, w tym w szczególności problem przeniesienia obciążeń na klientów i zagadnienie roszczeń podmiotów pośrednio poszkodowanych, a także problem dostępu do materiałów dowodowych oraz znaczenie decyzji i orzeczeń stwierdzających naruszenie art. 81 i art. 82 TWE w sprawach odszkodowawczych. Prowadzi także rozważania dotyczące odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie wspólnotowego prawa konkurencji w kontekście zwalczania zmów kartelowych i przedstawia przesłanki takiej odpowiedzialności.
WYJAŚNIENIA PRAKTYCZNE
Przegląd Podatkowy nr 11/2007, Podatek od towarów i usług. NZOZ - NFZ a VAT, Michał Szczypiór
Jako niepubliczny zakład opieki zdrowotnej (NZOZ) zawarliśmy z jednym z Oddziałów NFZ umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie zaopatrzenia w sprzęt ortopedyczny, środki pomocnicze i lecznicze środki techniczne. Na podstawie zawartej umowy otrzymujemy refundację części lub całości ceny wyrobów medycznych. Dostawa wyrobów medycznych objętych refundacją dokonywana jest m.in. na rzecz osób fizycznych, aptek, punktów aptecznych, specjalistycznych sklepów zaopatrzenia medycznego itp. Czy działając jako niepubliczny zakład opieki zdrowotnej i dokonując z NFZ rozliczeń z tytułu dopłat do sprzedaży refundowanych wyrobów medycznych powinniśmy dokumentować obciążenie NFZ kwotą refundacji w formie noty księgowej wystawionej na rzecz NFZ czy też zobowiązani jesteśmy wystawić na rzecz NFZ fakturę VAT lub rachunek w rozumieniu art. 87 Ordynacji podatkowej na kwotę odpowiadającą kwocie refundacji? Jak powinno wyglądać rozliczenie takich operacji po stronie podatku VAT?
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (zmalej: ustawa o VAT.) opodatkowaniu tym podatkiem podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel - art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. Stosownie do treści art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16. W myśl art. 106 ust. 4 ustawy o VAT, podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury. Ilekroć w przepisach ustawy o VAT jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów - art. 2 pkt 22 ustawy o VAT.
Mając na uwadze przedstawioną sytuację oraz brzmienie powyższych przepisów należy stwierdzić, iż dokonywane przez NZOZ rozliczenia z NFZ w ramach zawartej umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie zaopatrzenia w sprzęt ortopedyczny, środki pomocnicze i lecznicze środki techniczne, nie stanowią odrębnej czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.
Czynnością opodatkowaną podatkiem VAT jest dostawa określonych wyrobów medycznych objętych dofinansowaniem dokonywana przez NZOZ na rzecz osób fizycznych, oraz aptek, punktów aptecznych, czy specjalistycznych sklepów zaopatrzenia medycznego, i ta właśnie czynność jako opodatkowana podatkiem VAT podlega dokumentowaniu fakturami VAT na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, z uwzględnieniem art. 106 ust. 4. Brak jest natomiast podstawy prawnej do wystawiania przez NZOZ faktur VAT na rzecz NFZ, w celu obciążenia NFZ kwotą dopłacaną do ceny określonego rodzaju wyrobu medycznego. Dokumentowaniu fakturami VAT podlega sprzedaż w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o VAT. Tymczasem, NZOZ nie wykonuje na rzecz NFZ żadnej z czynności wymienionych w art. 2 pkt 22 ustawy o VAT. Sprzedaży w postaci dostawy towarów NZOZ dokonuje na rzecz odbiorców wyrobów medycznych objętych dofinansowaniem NFZ, a nie na rzecz NFZ i w konsekwencji ewentualna faktura VAT może być przez NZOZ wystawiona wyłącznie dla odbiorców wspomnianych wyrobów medycznych - dla udokumentowania dokonanej na ich rzecz dostawy towarów.
Dodatkowo, zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy prowadzący działalność gospodarczą obowiązani są na żądanie kupującego lub usługobiorcy wystawić rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi. Jednakże skoro NZOZ nie wykonuje na rzecz NFZ sprzedaży ani towarów, ani usług, więc nie ma również obowiązku wystawienia rachunku.
Podsumowując, NZOZ występując do NFZ o wypłatę refundacji w związku z zawartą umową o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie zaopatrzenia w sprzęt ortopedyczny, środki pomocnicze i lecznicze środki techniczne nie wykonuje czynności opodatkowanej podatkiem VAT. W konsekwencji czynności te NZOZ może dokumentować jedynie innymi dokumentami księgowymi niż faktury VAT i rachunki w rozumieniu ordynacji podatkowej.
Podstawa prawna: powołane przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.); ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.).
Powrót
Szukasz więcej informacji: